New York Times Troya’nın Kayıp Hazinesini Manşete Taşıdı

Dünyaca ünlü ABD'li gazete The New York Times, Çanakkale’den kaçırılarak Berlin ve Moskova’ya uzanan "Priamos Hazinesi"nin 153 yıllık maceralı yolculuğunu "The Odyssey of Priam’s Treasure" dosyasıyla yeniden dünya gündemine taşıdı.

ABD’nin köklü gazetelerinden The New York Times, 19 Ağustos 2026 tarihli “The Odyssey of Priam’s Treasure” (Priamos Hazinesi'nin Odysseia'sı) başlıklı özel dosyasıyla Çanakkale’den kaçırılan paha biçilemez Troya eserlerini yeniden küresel kamuoyunun odağına yerleştirdi.   Heinrich Schliemann’ın 1870'li yıllarda Çanakkale Hisarlık Tepesi’nde çıkararak yurt dışına kaçırdığı ve “Priamos Hazinesi” olarak adlandırdığı eserler; kaçırılma süreci, el değiştirmeleri ve üç ülke arasındaki mülkiyet krizleriyle arkeoloji tarihinin en tartışmalı dosyası olmayı sürdürüyor.   SCHLİEMANN’IN EFSANELERİ ÇÖKTÜ: PRİAMOS DEĞİL, EŞİ DE YANINDA YOKTU Modern arkeoloji bilimi, Schliemann’ın buluntularına dair ürettiği iki büyük efsaneyi çürüttü. Bulunan altınlar Homeros’un İlyada destanındaki Kral Priamos dönemine değil, ondan yaklaşık bin yıl daha eski olan MÖ 3. binyıl Troya II tabakasına ait. Schliemann’ın "Eşim Sophia şalıyla altınları kaçırdı" şeklindeki romantik anlatısının aksine, Sophia’nın kazı sırasında Troya’da değil Atina’da olduğu belgelerle kanıtlandı.   ÇANAKKALE’DEN BAŞLAYAN SÜRGÜN: ATİNA, BERLİN VE MOSKOVA Osmanlı yönetiminin 1873’te başlayan kaçakçılık sonrası Atina’da açtığı davalara ve hukuki takibine rağmen Schliemann eserleri Almanya’ya aktardı. 1880’lerden itibaren Berlin müzelerinde sergilenen hazine, İkinci Dünya Savaşı sırasında Berlin’i ele geçiren Sovyet Kızıl Ordusu tarafından Moskova’ya götürüldü.   Soğuk Savaş yıllarında kaybolduğu sanılan eserler, 1990’larda Moskova’daki Puşkin Devlet Güzel Sanatlar Müzesi depolarında ortaya çıktı. Bugün hazinenin büyük kısmı halen Moskova'da tutuluyor.   ÜÇ ÜLKENİN ÇEKİŞMESİ VE RÜSTEM ASLAN’IN ÇAĞRISI Eserler üzerinde üç ülke hak iddia ediyor: Türkiye, eserlerin doğduğu Anadolu toprağı olduğunu; Almanya, Berlin müzelerinden savaş ganimeti olarak götürüldüğünü; Rusya ise Nazi Almanya’sının yarattığı yıkımın tazminatı olduğunu savunuyor.   Troya Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan, Çanakkale'de yükselen Troya Müzesi'ne dikkat çekerek tartışmaya son noktayı koyuyor: "Dünyanın 44’ten fazla müzesine dağılmış durumdaki dünya kültür mirası Troya eserlerinin sergilenmesi gereken esas yer, ait oldukları topraklar yani Çanakkale Troya'dır."