Katılım Paylarına Vatandaş İsyanı!

Bugünlerde kent sakinlerinin eline ulaşan asfalt katılma payı ödeme tebliğlerinde bir usulsüzlük dikkati çekiyor. Ödeme emrini tebellüğ eden yükümlüler katılım paylarının dört eşit taksite bölündüğü görüyorlar. Peki işin aslı öyle mi?

Bugünlerde kent sakinlerinin eline ulaşan asfalt katılma payı ödeme tebliğlerinde bir usulsüzlük dikkati çekiyor. Ödeme emrini tebellüğ eden yükümlüler katılım paylarının dört eşit taksite bölündüğü görüyorlar. Bu doğru, gerçekten ilgili yasa, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Yasası’nın 93.maddesinde katılım paylarının iki yıl içinde dört taksitle tahsil edileceği yazılı. Ama aynı yasa maddesinde bir şey daha yazılı. Bu taksitlerin “tebliğ edildiği yılı takip eden yıldan itibaren” alınmaya başlayacağı belirtiliyor. İşte halkın tepkisini çeken nokta da burası. İlgili madde dikkatle okunduğunda bu tepkilerde haklılık payı olduğu anlaşılıyor. Çünkü kanunda “ tebliği edildiği yıl içinde” ya da “tebliğ edildiği yıldan itibaren” denilmemiş. Çok açık bir biçimde tebliğ yılını "takip eden” (izleyen) yıl ifadesine yer verilmiş.   Tahakkuktan itibaren bir ay içinde yapılacak peşin ödemelerde yüzde yirmi beşlik  (yüzde 25‘lik)  bir indirim öngörülmüştür. Taksitle ödemeyi seçecek yükümlüleri açısından da ilk taksiti tebliğ yılını izleyen yılda, yani tebliğden bir yıl sonra  (örneğin, 2015 yılında yapılmış tebligatta ilk taksitin 2016 yılında) ödenmesi şartı getirilmiştir.  Bu çok açık yasa hükmüne rağmen Çanakkale Belediyesi yükümlülerden tebliğ yılı içinde ve tebliğinden itibaren iki-üç ay içinde ilk taksiti ödemelerini istemektedir.   DELİ DUMRUL BELEDİYESİ Mİ?   Durumun aydınlatılması için belediye başvuran vatandaşlar, yetkililerin kendilerine cevap olarak; “Biz Çanakkale belediye meclisi olarak böyle uygun gördük” cevabını verildiğini iddia ediyorlar. Vatandaşlar aldıkları tepki karşısında ise; “Demek ki Çanakkale belediye meclisi kendini TBMM’nin üstünde görmekte ve TBMM’nin koyduğu kanunlara aykırı kararlar almaktadır” yorumunu yaptılar. Aldıkları cevaba şaşıran vatandaşlar ister istemez, “Burası Deli  Dumrul belediyesi mi oldu?” tepkisini veriyorlar.   Çanakkale Belediyesi’nin bu usulsüzlüğü karşısında ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir ay içinde Edirne Vergi Mahkemesi’ne gidilmesi gerekiyor. Bu başvuru katılma payının miktarına ilişkin olmadığı için paranın tamamının ödenmiş olması şartı da mahkemece aranmamakta.  Ancak belediyeye dilekçe vererek şikâyette bulunmak, açıklama istemek ve usulsüzlüğün giderilmesini talep etmek de mümkündür. Fakat hukukçular belediye yapılacak bu tür başvuruların vergi mahkemesinde dava açmak için geçerli olan bir aylık süreyi kesintiye uğratmayacağını da vurguluyorlar.   ÇANAKKALELİLER BELEDİYE BAŞKANINA TEPKİLİ   Aralarında CHP seçmenlerinin de bulunduğu Çanakkaleliler katılım payının kaynağını oluşturan asfaltlama, yol tamiri çalışmalarının bir kısmının Ülgür Gökhan tarafından yerel seçim öncesinde seçim propagandası olarak yapıldığını hatırlatıyorlar. Bunların pek de lüzumlu ve acil olmadığını, belediye başkanının seçim yatırım ve propagandası amacıyla yaptığı yüklü oranda harcamaları halkın sırtına yüklemek istediğini,  ilgili yasanın önümüzdeki seçim sonrasında seçimi kazanacak AK Parti tarafından iptal edilmesi ihtimali karşısında bu paraları Çanakkale halkından olabildiğince çabuk tahsil etmeyi kafasına koyduğunu dile getiriliyor. Mükellefler yasa hükümlerini hiçe sayarak tebliğ tarihinden çok kısa bir süre sonra katılım paralarını tahsil etmek isteyen belediye başkanının partisi CHP’ye önümüzdeki genel seçimlerde sandıkta tepki vermenin de iyi bir yol olacağını ifade ediliyor.    DİĞER BELEDİYELER ALACAKLARINI 5 YILA KADAR ERTELİYOR   Başta Ankara Büyükşehir Belediyesi olmak üzere birçok belediye katkı payı alacaklarının tahsilini peşin ödemede 1  (bir) , taksitli ödemede ise 5 (beş) yıla kadar ertelemekte.   Gerçekten, Belediye Gelirleri Kanunu’nun 93. maddesi belediyelere, Bakanlar Kurulu’na böyle bir erteleme teklifinde bulunma imkânı tanımakta ve önümüzdeki dönemde yeni düzenleme yapılacağı, katılma payının kaldırılabileceği düşüncesiyle çok sayıda belediye bu yola başvurmaktadır. Böyle bir erteleme yolunu seçen belediyelerden biri de Ankara Büyükşehir Belediyesi’dir. Anılan belediye Ankaralılardan gelen başvuru ve talepler karşısında kanunun tanıdığı beş yıllık faizsiz erteleme yolunu seçmiştir.  Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek bu beş yıllık süre içinde katkı payı ile ilgili yasa maddelerinin 7 Haziran seçimlerinden sonra TBMM’nce değiştirilme ihtimalinin bulunduğunu da belirtiyor. Ancak yapılacak düzenleme ile katılma payı alınması kaldırıldığında önceden yapılmış ödemeleri iade etmenin mümkün olmadığını, çünkü bunların belediye gelir olarak kaydedildiğini de ekliyor.   KATILMA PAYINI ALMAYI CHP’Lİ BELEDİYELER İSTİYOR   AK Parti hükümetinin çıkardığı ve 06.12.2013 gün ve 28489 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6360 sayılı yasa ile katılma payı alınması belediye meclislerinin kararına bırakmış, zorunlu olmaktan çıkarmıştı. Bunun üzerine birçok belediye de artık katılım payı talep etmeyeceklerini duyurmuşlardı. Fakat CHP Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı başvuru ile bu yasanın iptalini sağlamış ve katkı payı alınması yeniden zorunlu hale getirmiştir. Çünkü CHP’li belediyeler kaynak yaratma yoluna gitmek yerine kolay yolu seçmekte yaptıkları hizmetlerin parasını belde halkından tahsil etmektedirler. Özetle,  CHP ve CHP’li belediyeler kaynak yaratma yerine halka ek vergiler ve sair mali külfetler yüklemeyi tercih etmekteler.   Söz konusu iptal kararı karşısında dahi Çanakkale belediye meclisi katılma payını alma zorunluluğunun bulunmadığı belirtiliyor. İptal hükmü 06.12.2012 tarihinden önceki tarh edilmemiş yol harcamalarının tahsilini mecburi hale getirmektedir. Hâlbuki Çanakkale Belediyesi’nin gönderdiği harcamaların bitiş tarihi 2013 yılıdır. Bu durumda Belediye başkanı Ülgür Gökhan’ın  “Bu paraları tahsile mecburuz” sözünün de doğru olmadığı iddia ediliyor.   VATANDAŞLARIN SIKÇA SORDUĞU SORULAR     Çanakkale Belediyesi neden böyle davranıyor?   Beş yıl ertelemede bulunan belediyelerin gerekçesi bir yıl içinde ilgili yasa hükümlerinde vatandaşlar lehine düzenleme yapılması ihtimali. Katılım paylarının kaldırılması yönünde bir düzenleme yapıldığında belediyenin 2016’dan itibaren bu paraları talep etmesinin yasal dayanakları kalmayacak. Bu nedenle hiç değilse ilk iki taklidi yasanın emredici hükmünü de hiçe sayarak almak istiyor. Belediyedeki görevliler yapılan sözlü itirazlara “Size yardımcı olalım. Taksitle ödeyin” cevabını veriyorlar. Oysa bunun yardımla ilgisi yok. Belediye yetkilileri vatandaşlara hukuka aykırılık konusunda hiçbir doyurucu cevap veremiyorlar.   Vatandaşlar katılım payları kaldırıldığında yaptıkları ödemeleri geri alabilecek mi?   Hayır, kesinlikle mümkün değil. Ödemeler belediyeye gelir olarak kaydediliyor ve vatandaşa kesinlikle iade edilmiyor. Çanakkale Belediyesi’nin bir amacı da bu.  İlk iki taksiti yasada öngörülen süreden önce almak ve muhtemel düzenlemeler karşısında da iade etmemek.   Bu yasa daha önce kaldırılmış mıydı?    Hayır, kaldırılmamıştı. Ancak AK Parti hükümeti çıkardığı 6360 sayılı yasanın geçici 1.maddesinin 27. nolu bendiyle katılma paylarının alınmasını zorunlu olmaktan çıkarmıştı. Bu değişiklik üzerine birçok belediye artık katılma payı almayacaklarını duyurmuştu. Fakat vatandaşlardan katılım payı alınmasını isteyen CHP,  Anayasa Mahkemesi’ne başvurarak değişikliği iptal ettirdi, katılma payını yeniden zorunlu hale getirdi. CHP, katılma payı alınmasını öngören 2464 sayılı Kanunun 86. maddesinin kalkmasını istemiyor.   Çanakkale Belediyesine Katkı Payı Ödemesi itiraz dilekçesi için TIKLAYIN