Karabiga’da Kömür Kapasitesi Artışına Büyük Tepki

Greenpeace Türkiye, Karabiga'da CENAL Termik Santrali’ne yapılması planlanan 1.050 MW’lık yeni kömür ünitesine karşı eylem düzenledi. Çevreciler, COP31 İklim Zirvesi öncesi kömür yatırımlarına dur denilmesini istedi.

Çanakkale’nin Biga ilçesine bağlı Karabiga’da faaliyet gösteren CENAL Termik Santrali’ne yapılması planlanan 1.050 MW’lık yeni kömür ünitesine tepkiler büyüyor. Greenpeace Türkiye, 26 Ekim’de santral yakınında gerçekleştirdiği eylemle kapasite artışı projesine karşı çıktı. COP31 İklim Zirvesi öncesinde gerçekleştirilen eylemde, Türkiye’nin kömürden çıkış politikaları ve yeni termik santral yatırımları gündeme taşındı. Çevreciler, Marmara Denizi ve Akdeniz foklarının yaşam alanlarına yönelik olası tehlikelere dikkat çekti.   Çanakkale’de halen faaliyet gösteren beş kömürlü termik santralin çevresel etkileri tartışılırken, Karabiga’daki CENAL Entegre Termik Santrali’nin kapasitesinin artırılması projesi ulusal çevre örgütlerinin tepkisini çekmeye devam ediyor.   Greenpeace Türkiye, Karabiga’da CENAL Termik Santrali yakınında gerçekleştirdiği eylemle, mevcut 1.320 MW’lık tesise 1.050 MW gücünde yeni bir kömür ünitesi eklenmesi planına karşı çıktı. Eylemde, Türkiye’nin iklim hedefleri ile yeni kömür yatırımları arasındaki çelişkiye dikkat çekilirken, Çanakkale’nin hava kalitesi, Marmara Denizi ve bölgenin doğal yaşam alanlarının korunması çağrısı yapıldı.   19 MİLYAR LİRALIK YENİ KÖMÜR YATIRIMI Karabiga’da faaliyet gösteren CENAL Entegre Termik Santrali, halen iki üniteden oluşan toplam 1.320 MW kurulu güce sahip. Yaklaşık 19 milyar lira yatırım bedeli öngörülen kapasite artışı projesi kapsamında santrale 1.050 MW gücünde üçüncü bir ünite eklenmesi planlanıyor.   Projenin gerçekleşmesi halinde tesisin toplam elektrik üretim kapasitesi 2.370 MW’a ulaşacak. Böylece mevcut santralin kurulu gücü yaklaşık yüzde 80 oranında artacak. Yeni yatırımın inşaat süresinin 48 ay, planlanan işletme ömrünün ise 30 yıl olması öngörülüyor.   COP31 ÖNCESİ CENGİZ HOLDİNG’E TEPKİ Greenpeace’in eylemi, 9 Kasım’da Antalya’da başlaması planlanan COP31 İklim Zirvesi öncesinde gerçekleştirilmesi nedeniyle de dikkat çekti. Çevre örgütü, CENAL Termik Santrali’nin sahibi Cengiz Holding’in zirvede “Sürdürülebilir Dönüşüm Ortağı” olarak yer almasına tepki gösterdi.   Greenpeace, bir yandan iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilir dönüşüm hedeflerinin gündeme getirildiği bir dönemde, diğer yandan yeni kömürlü elektrik üretim kapasitesi oluşturulmasının iklim politikalarıyla bağdaşmadığını savundu. Örgüt, Türkiye’nin yeni kömür yatırımlarını durdurması ve kömürden çıkış için somut bir takvim açıklaması gerektiğini vurguladı.   MARMARA DENİZİ VE AKDENİZ FOKLARI İÇİN UYARI Eylemde öne çıkan bir diğer konu ise yeni ünitenin Marmara Denizi üzerindeki olası çevresel etkileri oldu. CENAL’in kapasite artışı projesi kapsamında deniz suyunun soğutma amacıyla kullanılması ve ısınan suyun yeniden denize verilmesi öngörülüyor. Kamuoyuna yansıyan proje bilgilerinde saatte 152 bin 500 metreküp deniz suyu kullanımından söz ediliyor. Bu miktar, 24 saatlik çalışma üzerinden yaklaşık 3 milyon 660 bin metreküpe karşılık geliyor.   Greenpeace, özellikle deniz suyunun sıcaklığındaki değişimin kıyı ekosistemi ve hassas deniz canlılarının yaşam alanları üzerindeki olası etkilerine dikkat çekti. Örgüt, nesli tehlike altında bulunan Akdeniz foklarının yaşam alanlarının da korunması gerektiğini belirtti.   ÇANAKKALE’DE BEŞ TERMİK SANTRAL FAALİYETTE Çanakkale’de CENAL Karabiga, İÇDAŞ Bekirli, İÇDAŞ Değirmencik, Çan-2 ve 18 Mart Çan termik santralleri faaliyet gösteriyor. Bu tesislerin hava kalitesi, tarım alanları, su kaynakları ve insan sağlığı üzerindeki toplam etkileri uzun süredir tartışılıyor.   CENAL’in yeni ünitesinin de devreye alınması durumunda bölgedeki kömürlü elektrik üretim kapasitesi daha da büyüyecek. Çevre örgütleri, yeni yatırımın yalnızca kendi başına yaratacağı etkilerin değil, bölgede faaliyet gösteren diğer santrallerle birlikte oluşturacağı toplam çevresel yükün de değerlendirilmesini istiyor.   TERMİK SANTRALLERİN ETKİLERİ MECLİS GÜNDEMİNDE CENAL’in kapasite artışı tartışmaları geçtiğimiz haftalarda Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne de taşınmıştı. İYİ Parti Çanakkale Milletvekili Rıdvan Uz, 6 Ekim 2026 tarihinde TBMM kayıtlarına giren iki ayrı yazılı soru önergesiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’dan açıklama istemişti.   Uz, Biga ve Çan ilçelerinde 2015–2025 yılları arasında görülen kanser, KOAH ve astım vakalarının açıklanmasını talep etmiş; termik santrallerin emisyonları, kül depolama alanları, yeraltı suları ve deniz deşarjlarının çevresel etkilerini gündeme getirmişti. Söz konusu önergeler, Çanakkale’deki kömürlü termik santrallerin çevre ve halk sağlığı üzerindeki etkilerinin kamuoyuna açıklanması açısından önem taşıyor.   ÇED SÜRECİNDE HENÜZ NİHAİ KARAR YOK CENAL’in 1.050 MW’lık kapasite artışı projesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi süreci Haziran 2026’da başlatılmış, 30 Haziran’da Halkın Katılımı Toplantısı gerçekleştirilmişti. 27 Ekim 2026 itibarıyla projeye ilişkin yeni bir ÇED Olumlu veya ÇED Olumsuz kararı, İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu toplantısı duyurusu ya da yeni bir mahkeme kararı doğrulanamadı. Bu nedenle projenin çevresel değerlendirme sürecine ilişkin nihai kararın ne olacağı belirsizliğini koruyor.   GÖZLER BAKANLIKTA: ÇANAKKALE DAHA NE KADAR KÖMÜR YÜKÜ TAŞIYACAK? Greenpeace’in Karabiga’daki eylemiyle birlikte CENAL’in kapasite artışı projesi yeniden kamuoyunun gündemine taşındı. Bir tarafta milyarlarca liralık enerji yatırımı ve elektrik üretimi, diğer tarafta Biga’nın tarım alanları, Çanakkale’nin hava kalitesi, Marmara Denizi ve bölgenin doğal yaşamı bulunuyor.   Yeni yatırımın ÇED sürecinde, mevcut santrallerin yarattığı kümülatif çevresel etkilerin ne ölçüde dikkate alınacağı ve deniz ekosisteminin nasıl korunacağı soruları yanıt bekliyor. Çanakkale’nin önündeki temel soru ise değişmiyor: Beş kömürlü termik santralin faaliyet gösterdiği kent, 1.050 MW’lık yeni bir kömür yükünü daha kaldırabilecek mi?