İDA Dayanışma Derneği'nden Koza'ya Sert Tepki

İDA Dayanışma Derneği, Koza Altın İşletmeleri’nin Atikhisar Barajı Koruma Havzası’ndaki Serçiler–Terziler altın madeni projesine üçüncü kez “ÇED Olumlu” kararı verilmesine sert tepki gösterdi. Dernek, mahkeme ve İDK süreçlerinden dönen projelerin daha geniş alanla yeniden onaylanmasını kamuoyunun vicdanına bıraktı.

İDA Dayanışma Derneği, Koza Altın İşletmeleri’nin Serçiler–Terziler ruhsat sahasındaki madencilik faaliyetlerine ilişkin kapsamlı bir açıklama yaptı. Açıklamada, Atikhisar Barajı Koruma Havzası’nda yer alan projeye yönelik hukuki ve idari süreçler kronolojik olarak hatırlatılarak, şirketin “ısrarının” Çanakkale’nin su kaynaklarını ve ekosistemini tehdit ettiği vurgulandı. İDA Dayanışma Derneğinin açıklamasına göre, Koza Altın İşletmeleri’nin Atikhisar Barajı Koruma Havzası’nda 50 hektarlık alanda planladığı açık ocak altın madeni projesine 17 Temmuz 2017 tarihinde verilen “ÇED Olumlu” kararı, İDA Dayanışma Derneği’nin 13 Haziran 2020’de açtığı dava sonucunda yargıdan döndü. Üç ayrı bilirkişi raporuna dayanan Çanakkale 1. İdare Mahkemesi, önce yürütmeyi durdurma kararı verdi, ardından 30 Kasım 2021’de ÇED olumlu kararını iptal etti. Söz konusu karar, Danıştay tarafından da onandı. MAHKEMEDEN DÖNEN PROJE ÜÇÜNCÜ KEZ ONAYLANDI! Ancak bu sürecin ardından Koza Altın İşletmeleri, aynı ruhsat sahası içerisinde bu kez proje alanını genişleterek 65 hektarlık yeni bir ÇED başvurusu yaptı. İDA Dayanışma Derneği, 30 Mart 2022 tarihinde Serçiler’de düzenlenen “Halkı Bilgilendirme Toplantısı”nda; yeraltı ve yüzey suları, hidrojeoloji, orman ekosistemi, tarımsal arazi yapısı ve iklimsel hassasiyetler gerekçesiyle itirazlarını dile getirdi. Süreç, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından Ankara’da yapılacak İnceleme Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısına taşındı.   Ankara’da yapılan İDK toplantısına Çanakkale Belediyesi, İDA Dayanışma Derneği, TEMA, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, ES-ÇEVDER ve derneğin avukatı Cömert Uygar katıldı. Yapılan itirazlar sonucunda, 19 Eylül 2023 tarihi itibarıyla 65 hektarlık proje süreci durduruldu. “ÇANAKKALE’DE YER ALTI VE YER ÜSTÜ SU KAYNAKLARI CİDDİ TEHLİKEDE” Dernek açıklamasında, bu projede de Atikhisar Barajı’nın, yüzey ve yeraltı su kaynaklarının ciddi risk altında olduğu vurgulandı. Madencilik faaliyetlerinin; orman yangınlarıyla zaten tahrip olan ve yüzlerce yılda kendini yenileyebilen orman ekosistemine, açığa çıkacak ağır metaller, kazılar ve kullanılacak binlerce ton kimyasal yoluyla telafisi mümkün olmayan zararlar vereceği ifade edildi. Bu zararların, madenin yaratacağı ekonomik getirinin çok ötesinde bir toplumsal maliyet oluşturduğu belirtildi.   Tüm bu süreçlere rağmen Koza Altın İşletmeleri’nin ısrarının sona ermediği vurgulanan açıklamada, şirketin bu kez 116 hektarlık alan için yeni bir ÇED başvurusu yaptığı ve 17 Eylül 2025 tarihinde üçüncü kez, aynı ruhsat sahasında “ÇED Olumlu” kararı aldığı hatırlatıldı.   “BAKANLIKTA SORDUĞUMUZ SORULAR YANITSIZ KALDI” İDA Dayanışma Derneği, Ankara’daki İDK toplantısında Bakanlık yetkililerine şu soruların yöneltildiğini aktardı: “50 hektarlık alan için mahkeme kararıyla iptal edilen, 65 hektarlık alan için İDK’dan dönen bir projeye; çevresel etkileri aynı coğrafyada daha da artacağı açıkken ve hiçbir kurum olumlu görüş vermemişken, nasıl ve neden ÇED olumlu kararı verdiniz?” Bu soruların yanıtsız kaldığı ifade edildi.   Açıklamada, Koza Altın İşletmeleri’nin yeni adıyla Türk Maden İşletmeleri AŞ’nin Serçiler–Terziler ruhsat sahasında fiilen faaliyete başlamış göründüğü belirtildi. Sahada yapılan gözlemlerde, eski alanlardan alınan karotların muhafaza edildiği, yakın zamanda ağaç kesimlerinin hız kazanmasının beklendiği kaydedildi. “İKLİM KRİZİ ETKİLERİ HER GEÇEN GÜN DAHA AĞIR HİSSEDİLİYOR” İDA Dayanışma Derneği, Çanakkale ve yöresi için içme, sulama ve kullanma suyu açısından hayati öneme sahip Atikhisar Barajı’nın korunmasının zorunluluk olduğuna dikkat çekti. Kirazlı sürecinde gösterilen toplumsal refleksin bu kez çok daha geniş bir kuşatma altında yeniden örgütlenmesi gerektiği ifade edildi. Açıklamada ayrıca, 24 Temmuz 2025’te değiştirilen maden yasası ile 9 Temmuz 2025’te çıkarılan iklim yasalarının şirketlerin önünü açtığına işaret edilerek, Akbelen ve Kirazlı mücadelelerine atıf yapıldı. İklim krizinin etkilerinin her geçen gün daha ağır hissedildiği belirtilirken; TÜBİTAK, MAM ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2024 raporlarına göre Kuzey Ege ve Marmara Havzası’nın hidrolojik ve hidrojeolojik açıdan tükeniş sürecinde olduğu vurgulandı. Dernek açıklamasını “Başta sularımız olmak üzere toprağımız, havamız, ormanlarımız, zeytinliklerimiz, meralarımız ve tüm yaşam için mücadeleye devam edeceğiz” ifadeleriyle sonlandırdı.