Halilağa Bakır Madeni İçin Kritik Karar: İşletme İzni İptal Edildi

Cengiz Holding’e ait Halilağa Bakır Madeni Projesi’nin 24 Temmuz 2024 tarihli işletme izni, Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği’nin açtığı dava sonucunda Çanakkale 2. İdare Mahkemesi tarafından iptal edildi. Mahkeme, ÇED kararı bulunmayan alanlarda işletme izni düzenlenemeyeceğini açıkça ortaya koydu.

Cengiz Holding’in Çanakkale’nin Bayramiç ilçesinde yürüttüğü Halilağa Bakır Madeni Projesi’ne ait 24 Temmuz 2024 tarihli “Bakır İşletme İzni”, yargıdan döndü. Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği tarafından açılan dava sonucunda Çanakkale 2. İdare Mahkemesi, işletme izninin hukuka aykırı olduğuna hükmederek iptal kararı verdi. Mahkeme kararında, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) kararı bulunmayan alanlara işletme izni düzenlenmesinin hukuken mümkün olmadığı net biçimde vurgulandı. Karar, yalnızca Halilağa Projesi açısından değil, Türkiye genelindeki maden projeleri bakımından da emsal nitelik taşıyan bir karar olarak değerlendiriliyor.   MADEN ŞİRKETLERİ ENDİŞELENMİŞTİ Mahkemenin daha önce verdiği yürütmeyi durdurma kararının ardından, çok sayıda maden şirketinin benzer işletme izinlerinin geçersiz hale gelebileceği yönünde endişe duyduğu kamuoyuna yansımıştı. Ancak davalı idare olan Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG), şirketin faaliyetlerini sürdürebilmesi amacıyla yeni bir işletme izni düzenleyerek yürütmeyi durdurma kararını fiilen etkisiz hale getirmişti. Dernek tarafından yapılan açıklamada, yeni düzenlenen işletme izinlerinde de ağır ve giderilmemiş hukuka aykırılıkların sürdüğü ifade edildi. ÇED RAPORU VE PROJELERDE AĞIR AYKIRILIKLAR Halilağa Bakır Madeni’ne dayanak oluşturan ÇED Raporu’nun mevzuata ve bilimsel ilkelere aykırı olduğu, önemli eksiklikler ve çelişkiler içerdiği belirtildi. Bu durumun, keşif ve bilirkişi raporları ile karşı oy kullanan hakimlerin gerekçelerinde de açıkça yer aldığı ifade edildi. Açıklamada, projede yer alan başlıca hukuka aykırılıklar şu şekilde sıralandı: Atık Depolama Tesisi’nin, yerleşim alanları ve içme suyu kaynaklarına mevzuatta öngörülen mesafeler sağlanmadan planlanması, arkeolojik sit alanlarında, arkeolojik çalışmalar tamamlanmadan işletme izni verilmesi, sulama havzası ve tarım alanları için gerekli koruyucu tedbirlerin planlanmaması, ÇED ve işletme izni bulunmayan alanlarda fiili faaliyet yürütülmesi, Gölet, şantiye ve entegre tesisler için ayrı işletme izinlerinin bulunmaması, altın işletmesine ait ÇED alanına bakır işletme izni verilmesi, İşçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin yetersiz olması. YENİ DAVALAR VE SUÇ DUYURULARI DEVAM EDİYOR Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, hukuka aykırılıklar giderilmeden yeniden düzenlenen yeni işletme izni ile maden işletme ruhsatının iptali için açılan davaların sürdüğünü açıkladı. Ayrıca şirket, kamu görevlileri ve bilirkişiler hakkında yapılan kapsamlı suç duyurularının Bayramiç Cumhuriyet Savcılığı nezdinde devam ettiği bildirildi. Dernek açıklamasında, mahkemelerden ivedilikle yürütmeyi durdurma kararları verilmesi, hukuka aykırı tüm izinlerin iptal edilmesi ve etkin denetim mekanizmalarının işletilmesi talep edildi. Açıklama, “Hukukun üstünlüğü, çevrenin korunması ve yaşam hakkı sağlanana kadar mücadelemiz sürecektir” ifadeleriyle sona erdi.