Haftanın Tarihine Bakış

Dünyada ilk trafik lambası otomobillerin ortaya çıkmasından çok önce at arabalarının geçişini düzenlemek amacıyla 1868'de Londra'da kullanıldı. Trafiği ışıkla yönetme uygulaması, önceleri demiryollarında trenleri kontrol etmek için başlamıştı. Demiryollarında kırmızı "Dur" işareti olarak kullanıldı. Kan rengi olduğu için kırmızı, tehlike ve ölüm simgesi olarak seçildi. Karayollarında ise ilk trafik lambası kırmızı ve yeşil ışık olmak üzere 1868 yılında İngiltere'nin başkenti Londra'da kullanıldı. Henüz otomobillerin olmadığı o dönemde at arabalarının yoğun olduğu cadde ve sokaklarda trafik gaz lambalarıyla düzenlenmeye çalışıldı ancak gaz lambalarının sürekli patlaması bu uygulamadan çabuk vazgeçilmesine yol açtı. Daha sonraları demiryolu sinyalizasyonundan esinlenilerek bir trafik lambası kullanıldı. Günümüzde kullanılan trafik lambasını ABD'li Garrett Augustus Morgan geliştirdi. Morgan, patentini 23 Kasım 1923'te Cleveland'da aldı ve bu buluşu General Electric'e sattı. -Belli başlı öteki olaylar 4 Ağustos 1683- Dom Perignon, şampanyayı üretti. 1791- Osmanlı-Avusturya devletleri arasında Ziştovi Barış Antlaşması imzalandı. 1875- Danimarkalı masal yazarı H.C. Andersen, Kopenhag'da öldü. 1914- İngiltere'nin Almanya'ya savaş ilan etmesiyle I. Dünya Savaşı başlamış oldu. 1922- Enver Paşa, Türkistan'da şehit edildi. 1958- IMF'nin baskısıyla yüksek devalüasyona gidildi. Türk Lirası, dolara göre 2.80 liradan 9.45 Türk Lirası'na çıkarılarak devalüe edildi. 1983- İtalya'da ilk kez bir sosyalist, Sosyalist Parti Genel Sekreteri Bettino Craxi, başbakanlık görevine getirildi. 1986- Emekli Orgeneral Tahsin Şahinkaya, hakkındaki yolsuzluk iddiaları nedeniyle mal varlığını açıkladı. 1988- Samsun ve Sinop sahillerine, zehirli oldukları bildirilen çok sayıda varil vurdu. 1993- Ressam Sabri Berkel öldü. 1996- Enver Paşa'nın naaşı İstanbul'a getirildi ve Hürriyeti Ebediye Tepesi'ne gömüldü. 2005- Türk sinemasının emektar senaristlerinden Safa Önal, filme çekilmiş 395 senaryosuyla Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi. 2006- İstanbul Devlet Tiyatrosu sanatçısı Zekai Müftüoğlu vefat etti. 2008- Rus yazar Aleksandır Soljenitsin 89 yaşında öldü. 2010- Şili'de bir bakır madeni çöktü, 33 madenci yerin 700 metre altında mahsur kaldı. Hayatta oldukları belirlenen madenciler yaklaşık iki ay süren yaşatma ve kurtarma çalışmalarının ardından 13 Ekim'de yer altından çıkarıldı. 2012 - Türk sinemasının önemli yapıtlarına imza atan yönetmen Metin Erksan, İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 83 yaşında vefat etti.  2013- Japon Uzay Ajansı, insanlarla iletişim kurabilen ilk astronot robot "Kirobo"yu uzaya gönderdi. 5 Ağustos 1895- Alman sosyalist düşünür Friedrich Engels öldü. 1914- Mary P. Jacop, sutyenin patentini aldı. 1921- Mustafa Kemal Paşa, Türkiye Büyük Millet Meclisince Başkomutan seçildi. 1925- Mustafa Kemal, 29 Ocak 1923'te evlendiği Latife (Uşaklıgil) Hanım'dan ayrıldı. 1944- Yahudi mültecileri taşıyan "Mefkure" motoru, İğneada açıklarında bir denizaltı tarafından batırıldı, 312 mülteci boğuldu. 1962- ABD'li yıldız Marilyn Monroe, Hollywood'daki evinde ölü bulundu. 36 yaşındaki Monroe'nin intihar ettiği açıklandı. 1964- ABD Başkanı Lyndon Johnson, bir Amerikan destroyerine ateş açıldığı iddiasıyla Kuzey Vietnam'ın bombalanması emri verdi. 1969- Amerikan uzay aracı "Mariner Seven" Mars'ın fotoğraflarını çekti. 1970- Oyun yazarı, yönetmen, gazeteci Sermet Çağan 44 yaşında öldü. 1980- Ali Özgentürk'ün yönettiği "Hazal", Paris'te düzenlenen Prades Film Festivali'nde "En İyi Film' ödülünü aldı. 1980- Lyon Konsolosluğu Ermeni teröristlerin saldırısına uğradı:  4 kişi yaralandı. 1998- Doğu Bloku'nun hayatta kalan son Stalinci liderlerinden Bulgaristan'ın uzun yıllar diktatörü olan Todor Jivkov, Sofya'da 96 yaşında öldü. 1998- Eski devlet ve sağlık bakanlarından Münif İslamoğlu vefat etti. 2005- Şair Osman Numan Baranus 75 yaşında İstanbul'da öldü. 2009- TBMM Başkanlığına AK Parti Antalya Milletvekili Mehmet Ali Şahin seçildi. 2013- Ergenekon Davası'nda karar açıklandı. 66'sı tutuklu 275 sanık arasında yer alan eski Genelkurmay Başkanı emekli Orgeneral İlker Başbuğ, CHP Milletvekilleri Mustafa Balbay, Mehmet Haberal ve Sinan Aygün hakkında da çeşitli hapis cezaları verildi. 6 Ağustos 1571- Magosa'nın Osmanlı ordularına teslim edilmesiyle Kıbrıs'ın fethi tamamlandı. 1914- İlk elektrikli trafik lambası, ABD'nin Ohio Cleveland kentinde hizmete girdi. 1915- İtilaf Devletleri orduları, Anafartalar'da karaya çıktı. 1924- Lozan Barış Antlaşması yürürlüğe girdi. 1938- "Times" gazetesi, "Atatürk ve Atatürk Türkiyesi" özel sayısı yayımladı. 1945- ABD, II. Dünya Savaşı'nda, Japonya'nın Hiroşima kentine ilk atom bombasını attı: 66 bin kişi öldü, 69 bin kişi yaralandı. 1956- Turan Selçuk, İtalya'da düzenlenen yarışmada Altın Palmiye Ödülü'nü kazandı. Bu, bir Türk sanatçının karikatür alanında kazandığı ilk uluslararası ödül oldu. 1982- Tarihçi Feridun Fazıl Tülbentçi öldü. 1982- Siyaset adamı, yazar Samet Ağaoğlu 73 yaşında öldü. 1989- Milli Piyango İdaresi "Kazı Kazan" oyununu piyasaya çıkardı. 1997- İMKB Başkanı Tuncay Artun öldü. 2012 - NASA tarafından şimdiye kadar üretilmiş en zeki gezegenler arası gezginci robot olan Curiosity (Merak), Mars'a indi. 7 Ağustos 1648- Sultan İbrahim'in halli sonrasında, IV. Mehmet tahta çıkarıldı. 1924- Güneydoğu'da sınırda, Nasturi ayaklanması baş gösterdi. 1941- Hintli şair Rabindranath Tagore 80 yaşında öldü. 1945- Nüfus sayımı için evlere numara verilmesi kararlaştırıldı. 1946- Türkiye, Sovyetler Birliği'nin, Boğazlar statüsünün değiştirilmesine yönelik isteklerini reddetti. 1960- Küba, tüm ABD mal varlığını kamulaştırdı. 1962- Besteci Neveser Kökteş 58 yaşında öldü. 1964- ABD Kongresi, Başkan Johnson'a Vietnam'a asker gönderme yetkisi verdi. 1964- Türk jet uçakları, Kıbrıs'a harekat düzenledi. Bu operasyon, 10 Ağustosta şartlı olarak durduruldu. Kıbrıs'a çıkarma yapacağı sanılan Türkiye, birliklerini geri çekti. 1982- Ermeni terör örgütü ASALA, Türkiye'deki ilk saldırısını yaptı. İki teröristin Esenboğa Havaalanı'ndaki saldırısında bir terörist ölü, öteki yaralı ele geçirildi. Saldırıda 8 kişi öldü, 72 kişi yaralandı. 1990- Türkiye, BM'nin aldığı Irak'a zorunlu yaptırım kararını ilk uygulayan ülkelerden oldu; Kerkük-Yumurtalık petrol boru hattını kapattı. 1998- Kenya ve Tanzanya'daki ABD elçiliklerine bomba atıldı:  224 kişi öldü. 1998- Tarihi eser kaçakçılığından 4,5 yıl hapse mahkum olduktan sonra Türkiye'den kaçan Ayşegül Tecimer için kırmızı bülten çıkarıldı. 15 Temmuz 2001'de Tecimer, Fas-Marakeş'te gözaltına alındı. 16 Temmuz'da tutuklandı. 5 Eylül'de serbest bırakıldı. 11 Eylül'de Fas, Türkiye'nin iade başvurusunu reddetti. 2008- Gürcistan, tek yanlı bağımsızlığını ilan eden Güney Osetya'da "anayasal düzeni yeniden sağlama" operasyonu başlattı. Bunun üzerine Rusya ile Gürcistan arasında savaş çıktı. Çatışmalarda bin 700 civarında sivil öldü. Rus birlikleri, ateşkes anlaşmasının ardından Gürcü topraklarında oluşturduğu tampon bölgeden çekildi. 2012 - Dünyanın sayılı fizikçi ve astronomlarından İngiliz Bernard Lovell, 98 yaşında Londra'da yaşamını yitirdi. Lovell, İngiltere'deki Jodrell Bank Gözlemevi'nin kurucusu ve Lovell radyo teleskobunun mucidiydi. 8 Ağustos 1928- İstanbul Taksim'de, İtalyan heykeltıraş Pietro Canonica'nın yaptığı "Cumhuriyet Anıtı" törenle açıldı. 1949- Avrupa Konseyi ilk toplantısını Strasbourg'ta yaptı. Türkiye, Avrupa Konseyine kabul edildi. 1951- CHP'nin mallarının Hazineye devrini öngören yasa kabul edildi. Halkevleri de kapatıldı. 1963- ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği, nükleer denemelerin durdurulması konusunda yaptıkları antlaşmayı Kremlin'de imzaladı. 1964- Kıbrıs'a düzenlenen harekat sırasında uçağı isabet alan Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel paraşütle atladı. Yaralanan Topel, Kıbrıs Rum kesimindeki hastanede şehit oldu. 1974- ABD Başkanı Richard M. Nixon, "Watergate" skandalının yarattığı kamuoyu baskısı sonucu istifa etti. Nixon, istifa eden ilk ABD Başkanı oldu. Başkanlık görevini yardımcısı Gerald Ford devraldı. 1981- Türkiye'nin ilk turizm havaalanı olan Dalaman Havaalanı açıldı. 1985- Şair Abdülkadir Bulut 42 yaşında öldü. 1988- İran-Irak Savaşı'nda ateşkes ilan edildi. 1998- Öykü yazarı Bekir Yıldız öldü. 2013- Fenerbahçeli yüzücü Serkan Atasay, İtalya'nın Torino kentinde düzenlenen Dünya Masterlar Oyunları'nda 40-44 yaş grubunda, 50 metre sırtüstünde dünya rekoru kırdı. 9 Ağustos 1543- Osmanlı orduları Estergon Kalesi'ni fethetti. 1915- Anafartalar Grubu Komutanı Miralay Mustafa Kemal Paşa komutasındaki ordu, Conkbayırı'nda İtilaf Devletleri ordularını yendi. I. Anafartalar Zaferi kazanıldı. 1915- Barbaros Hayrettin zırhlısı, Bolayır önlerinde E-11 düşman denizaltısı tarafından batırıldı. 1928- Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, İstanbul Sarayburnu Parkı'nda, CHP'nin düzenlediği gecede, yeni Türk harflerini tanıttı. 1936- Berlin Olimpiyatları'nda milli güreşçilerimizden Yaşar Erkan 62 kiloda şampiyon oldu. 1945- ABD, ikinci atom bombasını Nagazaki'ye attı: 37 bin kişi öldü, 40 bin kişi yaralandı. 1954- Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında, "Balkan Paktı" adı verilen ittifak kuruldu. 1972- İstanbul Üniversitesinin eski Rektörü Prof. Dr. Sıddık Sami Onar 75 yaşında İstanbul'da öldü. 1976- Çin Halk Cumhuriyeti lideri Mao öldü. 1980- Kahramanmaraş olayları davası sonuçlandı: 22 kişiye idam cezası verildi. 1997- Elli dört gazeteciler cemiyeti ve derneğinin oluşturduğu Gazeteciler Federasyonu kuruldu. 2009- İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, ikinci "Ergenekon" davası ile iddianamesini 5 Ağustosta kabul ettiği üçüncü "Ergenekon" davasının birleştirilmesini kararlaştırdı. 2010- Fransız oyuncu Bruno Cremer, 80 yaşında kanserden öldü. 2011- Akdeniz Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İsrafil Kurtcephe, dünyanın ilk rahim naklini gerçekleştirdiklerini duyurdu. 2012 - Dünyanın sayılı fizikçi ve astronomlarından İngiliz Bernard Lovell, 98 yaşında Londra'da yaşamını yitirdi. Lovell, İngiltere'deki Jodrell Bank Gözlemevi'nin kurucusu ve Lovell radyo teleskobunun mucidiydi. 2013- Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta bir Türk pilot ve yardımcısı kaçırıldı. Türk pilot ve yardımcısını kaçıranlar, Suriye'de rehin tutulan 9 Lübnanlı'nın serbest bırakılması talebinde bulundu. 10 Ağustos 1876- Padişah V. Murat akli dengesini yitirdiği gerekçesiyle tahttan indirildi. 1914- İngiliz donanmasından kaçan Alman zırhlıları "Goeben" ve "Breslau", Çanakkale'den geçerek, Osmanlı devletine sığındı. Satın alındığı açıklanan bu zırhlılara "Yavuz" ve "Midilli" adları verildi. 1920- İstanbul Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında Sevr Antlaşması imzalandı. 1920- Ankara'da "Yenigün" gazetesi yayımlanmaya başladı. 1950- Bulgaristan'da uygulanan asimilasyon politikası üzerine Türkiye'ye göç başladı. 1951'e kadar 150 binden fazla Türk göç etti. 1954- Murat Güler, Manş Denizi'ni yüzerek geçen ilk Türk yüzücüsü oldu.  1982- Ermeni asıllı Türk vatandaşı Artin Penik, terör örgütü ASALA'yı protesto etmek için Taksim Meydanı'nda kendini yaktı. 1994- Türkiye'nin ilk uydusu Türksat 1B, Fransız Guyanası'ndaki Kourou Üssü'nden fırlatıldı ve geçici yörüngesine oturdu. Böylece Türkiye, uzayda uydusu olan 18 ülke arasına girdi. 2006- DİSK'in kurucularından ve eski Genel Başkanı Kemal Nebioğlu vefat etti. 2007- TBMM Genel Kurulunda, CHP'den Güldal Mumcu ile MHP'den Meral Akşener, 38 yıl aradan sonra kadın başkan vekilliği görevine seçildi. 2007- Amerikalı fotoğrafçı Joe O'Donnell 85 yaşında öldü. 2011- "Kamuoyunu yönlendirme amaçlı internet siteleri" davasında haklarında yakalama emri çıkarılan 14 sanıktan 1. Ordu Komutanı emekli Orgeneral Hasan Iğsız, çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.  2011- Çin'in ilk uçak gemisi "Varyag" ülkenin kuzeydoğusundaki Dalian Limanı'nda deneme seferine çıktı. 2013- Irak'ın kuzeyindeki Tuzhurmatu ilçesinde düzenlenen intihar saldırısında 8 kişi öldü, 50 kişi yaralandı. Bağdat'ta gerçekleştirilen saldırılarda da 15 kişi hayatını kaybetti, 35 kişi yaralandı. - Ankara