Dr.Mithat Atabay’ın Kitabı Cambridge Üniversitesi Yayınevinden Yayınlandı

Dr. Mithat Atabay’ın Başkanlığı’ndaki Çalışma, Dünyaca Ünlü Cambridge Üniversitesi Yayınevi Tarafından Yayınlandı.

Cambridge Üniversitesi Yayınevinden “Anzac Battlefield: A Gallipoli Landscape of War and Memory” adıyla yayınlandı. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Mithat Atabay’ın başkanlığında 2010 yılında başlanan ve 2015 yılında tamamlanan “Arıburnu (Anzak) Savaş Alanı Üzerinde Türkiye, Avustralya ve Yeni Zelanda’nın Ortak Tarihsel ve Arkeolojik Araştırması Projesine”, 3 ülkeden 14 bilim adamı katıldı.   Projenin Başkanlığını 5 yıl boyunca yürüten Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Mithat Atabay, projeyle, bölgenin 3 boyutlu haritalandırmasını yaptıklarını, bölgenin savaş dönemindeki durumu ortaya koyduklarını belirtti. Dr. Atabay, 5 yıl süren projeye 15 Ekim 2010 tarihinde başladıklarını, çalışmanın Lozan Antlaşması'nca belirlenen 408 hektarlık bir sahayı kapsadığını bildirdi. Proje kapsamında üç ülke bilim adamları saha çalışması sırasında sürekli olarak birbirleriyle işbirliği içerisinde bulunarak, hem bu saha içerisinde yüzyıl yıl önce meydana gelen olayları tartıştılar, hem de arazide yaptıkları çalışmalarda yüzeyde o günlerin geçmişini tespit ettiler. Proje Başkanı Dr. Mithat Atabay, tarihsel önemi olan bu savaş alanında yapılan arkeolojik araştırmadan elde edilecek bilgilerle, Çanakkale Savaşları hakkındaki bilgilerin çok farklı ve bilinenlerin dışında yeni bulgular, veriler ve bunların ışığında yorumlamalarla genişlediğini bildirdi. Mithat Atabay, saha çalışmasının ardından araştırma sonuçlarının önce uluslar arası bir dergide makale olarak bilim dünyasına tanıtıldığını belirtti. Saha çalışması tamamlandıktan sonra yeni elde edilen bulgular, haritalar, arşiv belgeleri, hava fotoğrafları, üretilen yeni harita ve krokiler ile tarihsel bilgiler değerlendirilerek İngilizce “Anzac Battlefield: A Gallipoli Landscape of War and Memory” adıyla bilimsel bir kitap haline getirildi. Kitap dünyanın en saygın yayınevlerinden Cambridge University Press  tarafından İngilizce olarak 2016 yılında yayınlandı. Ayrıca elde edilen veriler Türkiye, Avustralya ve Yeni Zelanda hükümetlerine sunuldu.   Yakın dönem savaş alanları arkeolojisi alanında dünyada ilk olan çalışma, bilim çevrelerinde büyük bir heyecanla karşılandı. Daha çalışma devam ederken Amerika ve Avrupa’da yayınlanan aktüel arkeoloji ve bilimsel dergilerde çalışma hakkında tanıtım makaleleri, yazılar ve haberler yayınlanmıştı.  Dr. Atabay, bilim dünyası tarafından sonuçları merakla beklenen çalışmada görev yapan bilim adamlarının sadece tarihçiler olmadığını, arkeoloji, jeofizikçi, aynı zamanda askeri uzman ve çeşitli haritalandırılma konusunda görev yapan bilim adamları olduğunu bildirdi. İntel disiplinel bir çalışmayı içeren araştırmanın sonunda ortaya çıkan ayrıntılar neticesinde Çanakkale Savaşları’nın Arıburnu bölgesinde savaşı ve yaşananları tekrar yazıldıklarını belirtti. Çalışmaya başladığımızda Çanakkale Savaşları’nın üzerinden 95 yıl geçmişti, bitirdiğimizde 100 yıl olmuştu. Arıburnu bölgesinde savaşın olduğu günden bugüne kadar çeşitli yıpranmalar olmuş, orada neler olduğunu, neler bulunduğunu, savaş sırasından bugüne nelerin yansıdığını bu arkeolojik yüzey araştırması projesiyle ortaya çıkardık. Araştırma yaptığımız savaş alanlarını eldeki veriler, haritalar ve sahada yaptığımız bilimsel incelemelerle modelledik. Bu modellemede o bölgenin 3 boyutlu olarak haritalandırılmasını ve o bölgenin savaş dönemindeki durumunu ortaya koyduk.
Bu çerçevede siperler, patikalar, tüneller, mezarlıklar, sınır işaretleri dahil olmak üzere savaşla ilgili olarak tüm görünür materyallerin durumunu kaydettik. Harici ve görünür kalıntıların kalmadığı tüm önemli bölgelerin yerini belirledik ve durumunu kaydettik. Savaş alanıyla ilgili anma alanları ve savaş mezarlıklarının yerini belirledik. Yollar ve anma alanları gibi tarihsel önemi olan bölgelerin konumu arasındaki bağlantıları tespit edildi. Modern topoğrafya haritaları ile 1915 yılı ve hemen sonrasında çizilmiş olan haritaları kullanarak, o zamanki durum ile bugünkü durumu karşılaştırdık. Çok sayıda fotoğraf ve yeni kroki ile haritalar ürettik. Adeta karış karış savaş alanının fotoğraflarını çektik. Toplanan veriler, haritalar, planlar, saha notları, fotoğraflar ve çizimler coğrafi bilgilendirme sistemine dâhil edildi ve sonra da değerlendirildi. Sonra da Türk, Avustralya, Yeni Zelanda ve İngiltere Arşivlerindeki belgelerle karşılaştırmalar yapıldı. Tüm bilgiler kitap haline getirildi. Bu çalışmamız devam ederken “Anzac Battlefield: A Gallipoli Landscape of War and Memory” isimli çalışmayı Cambridge Üniversitesi Yayınları yayınlamaktan gurur duyacaklarını belirttiler ve bu yorucu ama zevkli çalışma atalarımıza bir vefa borcu olarak dünyanın en saygın yayınevlerinden biri olan Cambridge Üniversity Press’te yayınlanması benim ve tüm birlikte çalıştığımız ekip arkadaşlarımın tüm yorgunluğuna değdi. Bu eser aynı zamanda yüzyıl önce Gelibolu’da birbirlerine karşı savaşmış olan üç ulusun atalarının savaştığı topraklarda, yüz yıl sonra bilimsel işbirliğinin bir nişanesi oldu.  Dr. Mithat Atabay’ın, 2013 yılında Selçuk Kolay, Okan Taktak ve Savaş Karakaşla yayınladıkları “Derinlerdeki Yansımalar” adlı kitabı İngiliz Kraliyet Ailesi tarafından teşekkürle onurlandırılmış ve kitap İngiliz Kraliyet Milli Kütüphanesi’ne başvuru eseri olarak seçilmişti.    ÇALIŞMAYA KATILAN UZMANLAR   Dr. Mithat Atabay, Çanakkale Savaşları konusunda yaptığı çalışmalarla dünyanın önde gelen uzmanları arasındadır. Yayınlanmış kırk bir kitabı bulunmaktadır. Profesör Dr. Antoni Sagona, Melbourne Üniversitesinde çalışıyor. Ortadoğu çalışmaları ve tarihi konusunda uzman, Profesör Dr. Christopher John Mackıe, La Trope Üniversitesi’nde öğretim üyesi ve dekanıdır. Etrüskler, Homeros ve Anadolu’nun eski halkları uzmanıdır. Dr Ian Callum McGibbon Onzm, Yeni Zelanda Kültürel Miras Bakanlığı Baş Tarihçisi, savaş tarihi üzerine pek çok kitabı yayınlanmıştır. Richard Reid, Avustralya Gazi İşleri Bakanlığı kıdemli küratörüdür. Anma törenleri bölümünde uzun yıllar görev yaptı. Halen Avustralya Ulusal Müzesi’nde çalışıyor. Tuğamiral Simon Harrington, Projede görev almadan evvelki son görev yeri Avustralya’nın Amerika Birleşik Devletleri nezdindeki askeri ataşesiydi. Reyhan Körpe, Eskiçağ tarihi ve arkeolojisi alanında uzman ve Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Tarih Bölümünde öğretim üyesidir. Muhammet Erat, Türkiye Cumhuriyeti Tarihi ve Çanakkale savaşları alanında uzman ve Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Tarih Bölümünde öğretim üyesidir.