ÇED İptal Edildi.. Başkan Erkek 'Çanakkale Kazandı..'

Çanakkale Belediyesi’nin Atikhisar Barajı havzasında, Koza Altın A.Ş. tarafından planlanan altın-gümüş madenine karşı açtığı tarihi dava sonuçlandı. Mahkeme, bilirkişi heyetinin "kamu yararı yoktur, çevre için geri döndürülemez riskler barındırıyor" raporu doğrultusunda ÇED Olumlu kararını iptal etti. Belediye Başkanı Muharrem Erkek mahkeme kararından duyduğu memnuniyeti “Çanakkale kazandı” ifadeleriyle kutladı.

Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek liderliğinde, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası ve Kazdağları Kültürel Varlıkları Koruma Derneği ile Koza Altın Maden İşletmesi’nin ÇED olumlu kararına karşı kentin tek içme ve kullanma suyu kaynağı olan Atikhisar Barajı’nı korumak adına başlatılan hukuk mücadelesinde tarihi bir zafere imza atıldı.   MAHKEME ÇED OLUMLU KARARINI BİLİME VE HUKUKA AYKIRI BULDU Çanakkale Belediyesi tarafından; Merkez ilçe Serçiler ve Terziler Köyü civarındaki 116,16 hektarlık alanda Koza Altın İşletmeleri A.Ş. tarafından yapılması planlanan “Altın-Gümüş Madeni Açık Ocak İşletmesi Projesi”ne karşı açılan iptal davası karara bağlandı. Çanakkale 1. İdare Mahkemesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 17 Eylül 2025'te verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararını, bilimsel esaslara, hukuka ve kamu yararına aykırı bularak iptal etti.   TELAFİSİ İMKÂNSIZ ZARARLAR ENGELLENDİ Çanakkale Belediyesinin mahkemeye sunduğu dava dilekçesinde; projenin kümülatif etkilerinin değerlendirilmediği, alanın 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında "Orman, Tarım ve Su Yüzeyi" olarak işaretlendiği ve en önemlisi Atikhisar Barajı’na sadece 1,4 kilometre mesafede olduğu vurgulanmıştı. Dilekçede ayrıca bölgenin 12'si endemik olmak üzere 303 bitki ile yüzlerce canlı türüne ev sahipliği yaptığına dikkat çekilmişti.   BİLİRKİŞİ RAPORU ŞİRKETİN İDDİALARINI ÇÜRÜTTÜ: "GERİ DÖNDÜRÜLEMEZ RİSKLER VAR" Davalı Bakanlık ve müdahil şirket Koza Altın A.Ş.’nin "çevre mevzuatının tüm gerekleri yerine getirildi, dava ehliyet ve süre yönünden reddedilmeli" savunmasına karşı, mahkemenin görevlendirdiği geniş tabanlı bilirkişi heyeti zehir zemberek bir rapor hazırladı. Farklı disiplinlerden uzmanların hazırladığı raporda, maden projesinin teknik ve bilimsel yönden bir fiyasko olduğu çarpıcı tespitlerle ortaya koyuldu.   “10 MİLYON TON TEHLİKELİ ATIK BARAJA KARIŞACAKTI” ÇED raporunda maden ocağı basamak şev açılarının 60 derece olacağı beyan edilmesine rağmen, patlatma delik eğimlerinin 90 derece olarak alındığı; 10 metrelik basamak boyu yerine hesaplamaların 5 metre üzerinden yapıldığı saptandı. Bu durumun daha fazla patlayıcı kullanımına, dolayısıyla şiddetli sarsıntı, hava şoku ve ölümcül iş kazası/heyelan riskine yol açacağı belirtildi.   İşletme ömrü boyunca açığa çıkacak 10,2 milyon ton ekonomik olmayan kayacın (pasa) %87,5'inin "Potansiyel Asit Üreten" karakterde ve "tehlikeli atık" statüsünde olduğu bizzat belgelendi. Bu devasa kimyasal kirlilik potansiyeline rağmen sadece 7 numune ile test yapılması bilimsel açıdan yetersiz bulundu.   “ASİT GÖLLERİ OLUŞACAK, BARAJA SIZINTI RİSKİ VAR” Bilirkişi heyeti raporunda, maden kapatıldıktan sonra oluşacak ocak gölünün dolmasının 44 ila 70 yıl süreceği, bu yarım asırlık süreçte sülfürlü birimlerin havayla teması sonucu kronik asit üretimi ve ağır metal sızıntısı yaşanacağı, buna karşı şirketin somut bir yönetim planı sunmadığı görüldü. Bölgenin yüksek deprem riski (7.0 ve üzeri potansiyel), kırıklı/çatlaklı jeolojik yapısı nedeniyle ağır metal yüklü asidik suların sızması halinde durdurulamayacağı, Terziler ve Çiftlikdere çayları vasıtasıyla 1,4 km ötedeki Atikhisar Barajı'na, oradan da tarım arazilerine karışacağı aktarıldı.   Raporda, kümülatif senaryoda toz emisyon sınır değerinin tam 436 kez aşılacağı, buna karşılık şirketin "ayda bir" ölçüm önerisinin erken uyarı sistemi olamayacağı; su samuru gibi temiz su göstergesi olan kritik türlerin koruma planına dahil edilmediği ve 35 yıllık eski tarım verilerinin kullanıldığı aktarıldı.   MAHKEMEDEN ESASTA OY BİRLİĞİYLE İPTAL KARARI Bilirkişi heyetinin, "Teknik hatalar ve belirsizlikler mevcuttur, projenin uygulanmasında kamu yararı yoktur" yönündeki nihai kanaatini dikkate alan Çanakkale 1. İdare Mahkemesi, çevre ve kent sağlığı adına tarihi kararı verdi. Mahkeme heyeti, 12 Haziran 2026 tarihinde, usulde oy çokluğu, esasta ise oy birliğiyle ÇED Olumlu kararının iptaline hükmetti. Karara karşı Danıştay nezdinde 15 gün içinde temyiz yolunun açık olduğu belirtildi. Karar, Çanakkale’de çevre örgütleri ve vatandaşlar arasında büyük bir sevinçle karşılandı.   BAŞKAN MUHARREM ERKEK; “SEVİNÇLİYİZ, ÇANAKKALE KAZANDI” “Atikhisar kurursa Çanakkale susar, Çanakkale susarsa Atikhisar kurur!" ifadeleri ile Atikhisar barajı su toplama havzasında yapılacak her türlü madencilik faaliyetlerine karşı olduklarını her fırsatta açıklayan Belediye Başkanı Muharrem Erkek, kararı sosyal medyadan değerlendirdi. Belediye Başkanı Muharrem Erkek yaptığı açıklamada “Tek içme suyu kaynağımız, tarımsal sulama amacıyla da kullanılan Atikhisar Barajımıza yakın mesafeli koruma havzasında planlanan Koza Altın Maden İşletmesi’nin ÇED olumlu kararına karşı TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası ve Kazdağları Kültürel Varlıkları Koruma Derneği ile açtığımız davayı kazandık. Çanakkale kazandı” ifadelerini kullandı.