Yangınlar “Bilinen” Aşırı Riskli Yüzde 3’lük Alanda Çıkıyor!

AFAD İl Müdürlüğünce 2021 yılında hazırlanan İl Afet Risk Azaltma Planı(İRAP)’nda Çanakkale’nin orman yangıları risk planları da yer alıyordu. AFAD yaptığı çalışmada “Aşırı Riskli” alan olarak yüzde 3’lük bir kesime dikkat çekiyordu. Çanakkale’de Ağustos ayı başından bu yana meydana gelen Sarıcaeli, Kepez ve Gelibolu orman yangınları işte bu raporda yer alan Aşırı Riskli yüzde 3’lük alanda çıktı!

1 Haziran’dan itibaren Çanakkale’nin hemen hemen her gün iki yangın çıktı. Ancak Ağustos ayına girildiğinde ise peş peşe yaşanan 3 yangın olayında hem can güvenliği, hem mal güvenliği riski yaşandı. Kimi evler alevlerin arasında kaldı, kimi otomobiller de.. Vatandaşlar duman ve alevler nedeniyle canlarından da oluyorlardı.   SARICAELİ YANGINI 8 Ağustos 2025 günü Sarıcaeli köyü yakınlarında tarımsal bir arazide çıkan yangın; önce yakındaki ormanlık alana sıçramış, rüzgarın etkisiyle büyüyen yangın daha sonra da bölgedeki evlere de zarar vermişti. 24 saatte kontrol altına alınan Sarıcaeli yangını nedeniyle Saçaklı, Ahmetçeli, Doğanca, Zeytinli ve Pıtırelli köylerinin yanı sıra bölgedeki üniversite yerleşkesi, bir engelli bakım merkezi ve devlet hastanesi tahliye edilmiş, ayrıca havalimanı ile boğaz trafiğe kapatılmıştı. EŞİ BENZİRE OLMAYAN GÜZELYALI YANGINI Türkiye’nin belki de son 25-30 yılında en çok ev ve işyerinin yandığı yangın olarak kayıtlara geçen yangın ise 11 Ağustos 2025 günü Kepez belde sınırında kimilerine göre tarım arazisinde kimilerine göre ise yol kenarında çıkan yangın 24 saatte kontrol altına alınabildi. Soğutma çalışmalarına ise ancak 13 Ağustos günü başlanabildi. Yangın kısa sürede Dardanos’da ormanlık alana, oradan da Güzelyalı’ya sıçradı.   Güzelyalı’ya sıçrayan yangında Çamlıbel sitesi alevler arasında kalırken Jandarma Orman Kampına da alevlerin ulaştığı bilgisi geldi. Şiddetli rüzgarlar nedeniyle birçok ev ve otomobilin de alevler arasında kaldığı görüntüler kısa sürede sosyal medyada görülmeye başlandı. Boğazın üstünü kaplayan dumanlar nedeniyle 100’den fazla vatandaş olumsuz etkilendi, 2 binden fazla vatandaş bölgeden deniz ve kara yolu ile tahliye edildi. Yangın Güzelyalı’dan sonra Erenköy ve İntepe’ye de sıçrayan yangın güçlükle kontrol altına alınabildi. GELİBOLU’DA ÇIKAN YANGIN 48 SAATTE KONTROL ALTINA ALINABİLDİ 16 Ağustos 2025 günü bu sefer de Gelibolu’nun Tayfur-Cumali Köyü arasında saat 16.28’de yangın çıktı. Diğer yangınlar gibi bu yangının çıkma sebebi ise henüz bilinmiyor. Saatte 60 kilometre hızla esen rüzgar bir anda ormanlık alana sıçradı. 48 saat süren aralıksız müdahaleler sonucunda güçlükle kontrol altına alınan yangın nedeniyle 7 köy tahliye edildi, yüzlerce vatandaş evini barkını bırakarak konukevine yerleştirilirken; yüzlerce hektar alan, tarım arazisi, ağaçlar ve canlılar yangının alevleri arasında kaldı.   Sarıcali, Kepez ve Gelibolu’da çıkan üç yangının ortak özelliği ise geçmiş yıllarda Orman Bölge Müdürlüğü ekiplerinin bildiği ancak; 2021 yılında AFAD İl Müdürlüğünce hazırlanan İl Afet Risk Azaltma Planı(İRAP)’nda adresine varana kadar biliniyor olması idi. AFAD’IN PLANINDA DOĞAL AFET VE KAZA RİSKLERİ YER ALIYOR Dönemin AFAD İl Müdürü İbrahim Tarı ve AFAD çalışanları tarafından il genelindeki tüm riskler masaya yatırılmış, kamu kurum ve kuruluşlarının yanı sıra STK’ların da katıldığı toplantılarla meydana gelebilecek Deprem, Sel, Heyelan, Kuraklık, Orman Yangınları ve Deniz Kazaları gibi kimisi doğal afet kimisi de kazalar ile ilgili risk ve riskleri azaltma çalışmaları yapıldı. Ayrıca tüm bu riskler içinde hayali senaryolar hazırlanarak kurumların reaksiyon süreleri ölçüldü, hangi kurumun hangi olay karşısında nasıl hareket etmesi gerektiği de raporda yer aldı. Tüm kamu kurum ve kuruluşlara her türlü kaza ve doğal afetler hazırlık için yapması gereken hazırlıklarda detaylı bir şekilde bildirildi. “2019 İTİBARİYLE ÇANAKKALE KURAKLIK DÖNEMİNE GİRDİ” AFAD’ın 2021 yılında hazırladığı İRAP raporunda en dikkat çekici doğal afetlerin başında da son yıllarda yaşadığımız Kuraklık ve Orman yangını felaketlerinin ilişkisi detaylıca yer alıyor. Kuraklık başlığı altında özellikle 2021 yılından önceki 69 yılın incelendiği, bu süreç içerisinde 22 yıllık kuraklık yaşandığı, özellikle 1990 yılının en kurak yıl olduğu vurgulandı. “KURAKLIK ARTTIKÇA ORMAN YANGINI SAYILARI ARTIYOR” İRAP’ta ayrıca Kuraklığın arttıkça orman yangınlarının da aynı şekilde arttığına dikkat çekildi. 1971-2019 yılları arasında meydana gelen kuraklık ve orman yangınlarının paralel meydana geldiği de raporda tablolar halinde anlatılırken; “Çanakkale’de orman yangınlarının sayıca artış gösterdiği 2000, 2006, 2016 ve 2020 yıllarının da kurak dönemlere tekabül ettiği görülmektedir” ifadelerinin yer aldığı görülüyor.   5 YILDA 802 HEKTAR YANARKEN; 4 YANGINDA 5236 HEKTAR ORMAN YANDI! İRAP raporunda en dikkat çeken bölümlerden bir tanesi ise; 2021 yılı öncesi 5 yıllık dönemde Çanakkale il genelinde çıkan yangın sayısı ve bu yangınlardan zarar gören alanın büyüklüğü oldu. İRAP öncesi 5 yılda 229 adet yangın gerçekleştiği ve bu yangınlarda 802 hektar orman alanının zarar gördüğü belirtildi.   Ancak Çanakkale’de 8-11 ve 16 Ağustos tarihlerinde çıkan Sarıcaeli, Bayramiç, Kepez, Gelibolu yangınlarında 5 bin 236 hektar orman alanı zarar gördü.   YANGINLARIN YÜZDE 30’UNUN SEBEBİ BİLİNMİYOR! AFAD İl Müdürlüğünce hazırlanan raporda yangınların yüzde 62’sinin ihmalkarlık ve dikkatsizlik nedeniyle, yüzde 8’inin yıldırım yüzde 30’unun ise bilinmeyen bir sebeple çıktığını açıklaması dikkat çekti. YANGINLARIN NEREDE VE NEDEN ÇIKTIĞI PLANDA YER ALIYOR! İRAP planında ayrıca yangınların genel olarak nerelerde çıktığı da belirtilmiş. Planda bu durum; “Ezine sınırında Ezine sınırlarındaki yangınlar genelde Gökçebayır civarında ve Dalyan sınırlarında yaşanmaktadır. İhmal ve Dikkatsizlik bu yangınların temel sebebidir. Çanakkale sınırlarındaki yangınların yoğunlaştığı mevki Tuzla, Ahmetçe, Küçükhusun köylerinde olup genelde ihmal ve dikkatsizliğin sebebiyet verdiği yangınlar gözlenmiştir. Ateş kaynağı olarak, söndürülmemiş mangal artıkları, halkın dikkatsizliği sonucu atılmış sigara izmaritleri, enerji hatlarından kaynaklananlar ve muhtemel anız tarlası veya bahçe (zeytinlik) temizliği sırasında çıkarılan yangının ormana sirayet etmesi tespit edilmektedir” deniyor.   “ÇANAKKALE ORMAN YANGINI AÇISINDAN YÜKSEK VE ÇOK YÜKSEK RİSKLİ SINIFINDADIR” İRAP planında Çanakkale il genelinde yüksek riskli, çok yüksek riskli alanların yanında bir de yüzde 3’lük bir alanın aşırı riskli alan olduğuna dikkat çekiliyor. Planda ilgili kısımda şu ifadeler yer alıyor “Orman yangını riskini belirleyen parametreler; meteorolojik yangın indeksi, önceki yangınlar, topografya (eğim, yükseklik, bakı), bitki ( bitki türü, bitki örtüsü, NDVI), beşeri faktörler (nüfus yoğunluğu, yerleşime olan mesafe, yola olan mesafe, tarım arazilerine olan mesafe)’dir. Çanakkale İli sadece meteorolojik açıdan değerlendirildiğinde; orman yangını açısından yüksek ve çok yüksek riskli sınıfa giren bir konumdadır. Kıyı kesimlerin daha yüksek risk altında olduğu anlaşılmaktadır.”   SON ÇIKAN YANGINLAR AŞIRI RİSKLİ YÜZDE 3’LÜK ALANLARDA ÇIKTI! İRAP planında yüksek ve çok yüksek riskli alanların yanı sıra Çanakkale il genelinde Orman Yangınları açısından bir de “Aşırı Riskli” yüzde 3’lük bir alandan söz ediliyor “İlin genelinin yüksek (%32) ve çok yüksek seviyede (%63) yangın riski taşıdığı görülmektedir. Gökçeada, Eceabat ve İl merkezinin bazı bölümlerinin ise aşırı riskli (%3) bölgeler olduğu tespit edilmiştir.”   İRAP Planında Aşırı Riskli yüzde 3’lük alanı kapsayan kısımlar ise; Çanakkale’de son 10 gün içerisinde çıkan Sarıcaeli, Kepez-Güzelyalı ve Eceabat-Gelibolu ilçe sınırları arasında çıkan yangınlarla örtüşüyor.   PLAN ORDA ÇÜRÜRKEN KURUMLAR HAZIRLIK YAPMADI MI? Deprem, Sel-Taşkın, Heyelan, Kuraklık, Orman Yangını, Deniz Kazası gibi felaket ve kazalar için güçlü ve zayıf yönler raporda titizlikle belirtildi. Üzerinde aylarca çalışılarak, kurum ve belediyelerle de görüşülerek 2021 yılında yayınlanan İl Afet Riski Azaltma Planı(İRAP) 5 yıldır rafta duruyor. Kurum ve kuruluşlara, belediyelere plan hazırlandığında, afetlerde can kaybını ve ekonomik kaybı azaltmak için alınması gereken mutlak tedbir ve çalışmalar da ödev olarak verildiği görülüyor. Tüm kurumlar 2021-2025 arasında kendilerine verilen görevleri tamamlamaları gerektiğini biliyordu. ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER ALINDI MI? Ancak yaşanan orman yangınları konusunda alınması gereken tedbirlerin ne kadar alındığı çıkan son 4 yangında görülüyor. 2020 ve öncesindeki 5 yılda 229 adet yangında 802 hektar orman alanı yanarken; son 4 yangında 5 bin 236 hektar orman yandı.   AFAD hazırladığı planda alınması gereken tedbirlerden bazıları ise şöyle; Orman yangınlarına yönelik gözetleme tedbirleri ve erken uyarı sistemlerinin arttırılması, Orman yangınlarına yönelik kamu kurum ve kuruluşlarına ilaveten vatandaşlara eğitim verilerek tatbikatlar düzenlenmesi, orman yangınlarına müdahale edilecek personele düzenli eğitim verilmesi ve tatbikatlar düzenlenmesi, muhtemel orman yangınlarının önlenmesi ve mücadele için gönüllülük çalışmalarının yaygınlaştırılması, Anız yangınlarına ilişkin ziraat odaları, muhtarlık, köy meydanı ve camilerde bilgilendirme yapılarak afiş/broşür asılması/dağıtılması, Anız yangını konusunda öğrenci ve çiftçilere eğitim verilmesi, Ormanlık alanlardaki yangına sebebiyet verebilecek Enerji nakil hatları çevresindeki alanın temizlenmesi, enerji nakil hatlarının bakım ve onarımının yapılması..