Kazdağları Yağmalanıyor

Çanakkale’de Kaz Dağlarında ÇED süreci devam eden 54 adet maden projesi bulunuyor. Bu alanların toplam büyüklüğü yaklaşık 5 bin 577 futbol sahası genişliğindeki alana denk geliyor. Orta Truva Madencilik 8 bin hektarlık alanı kapsayan yeni bir altın madeni için ÇED başvurusu yaptı.

Kazdağları’nda 8 bin hektarlık alanı kapsayan yeni bir altın madeni için ÇED başvurusu yapıldı. Siyanürlü zenginleştirme tesisi planlanan proje, bölgenin su kaynakları ve tarım alanlarını tehdit ediyor.   Son yıllarda maden şirketlerinin talan üssü haline gelen Kaz Dağında dev bir altın madeni girişimi daha başlatıldı. Orta Truva Madencilik Çanakkale’deki "TV Tower" projesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına 27 Aralık 2025 tarihinde ÇED başvurusunda bulundu.   YABANCI ORTAK GİTTİ, “YERLİ VE MİLLİ” CVK GELDİ 2024 yılında Kanadalı Altın tekelleri Liberty Gold ve Teck Resources tarafından hisselerinin %100’ü CVK Maden İşletmeleri AŞ’ye satılan Orta Truva Madencilik bölgede altın, gümüş ve bakır üretimi için kapasite artışı ve zenginleştirme tesisi planlanıyor. 8 bin hektardan fazla alanı kapsayan ruhsat sahasında milyonlarca onsluk altın ve gümüş rezervi için Kazdağı yeni bir talanla karşı karşıya. CVK şirketinin 2025 yılı faaliyet raporuna göre, Türkiye genelinde 27 ruhsat sahasında altın, gümüş, bakır ve krom üretimine yönelik yatırımlar hız kazandı.   4 AYRI RUHSAT ALANINDA KUŞATMA Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan bildirimle ortaya çıkan projeye göre, Çanakkale’deki IV. Grup işletme ruhsatlı dört maden sahasında üretim yapılacak. Şirket, bölgedeki altın, gümüş ve bakır rezervlerini işletmek için mevcut açık ocak işletmesini büyütmenin yanı sıra yeraltı madenciliğine de başlamayı hedefliyor.   SİYANÜR VE SU TEHDİDİ KAPIDA Projenin en kritik noktalarından biri, bölgeye bir "Cevher Zenginleştirme Tesisi" kurulacak olması. Bu tür tesisler, ayrıştırma aşamasında yoğun su tüketimi ve siyanür başta olmak üzere ağır kimyasalların kullanımı anlamına geliyor. Çanakkale Kirazlı’da halkın direnişiyle durdurulan Alamos Gold projesinin ardından, aynı ekosistem üzerinde yükselen bu yeni girişim, bölgenin su kaynaklarını ve tarım arazilerini doğrudan tehdit ediyor.   YÜZDE 10’U BİLE KORKUNÇ! Şirketin paylaştığı rakamlar, doğa talanının boyutlarını dehşet verici bir noktaya taşıyor. Tam 8 bin 625 hektar büyüklüğündeki ruhsat sahasının henüz sadece yüzde 10’unda yapılan aramalar sonucunda; 2,23 milyon ons altın, 36,3 milyon ons gümüş, 764,94 milyon libre bakır rezervi tespit edildi. Henüz onda biri taranan araziden bu kadar yüksek rakamların çıkması, projenin ilerleyen aşamalarda.   EMPERYALİST ORTAKLIKTAN YERLİ SERMAYEYE TALAN MİRASI 2006 yılında Kanadalı maden devleri Liberty Gold ve Teck Resources’ın ortak girişimi olarak kurulan Orta Truva Madencilik, 2024 yılında CVK Madencilik tarafından devralınmıştı. Yıllardır yabancı tekellerin arama ve sondaj çalışmalarıyla delik deşik edilen sahalar, şimdi "yerli ve milli" sermaye eliyle son darbeyi almaya hazırlanıyor. Şirketin merkezi Ankara’dan İstanbul’un finans koridorlarına taşınırken, şirketin 2025 yılı ilk dokuz aylık faaliyet raporu, doğa talanının ekonomik boyutlarını ve arkasındaki sermaye gücünü tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor.   CVK’DA ‘TEK ADAM’ HAKİMİYETİ Şirketin sermaye yapısı, "yerli ve milli" söylemlerinin ardındaki tek adam otoritesini de ifşa ediyor. Toplam 1,4 milyar TL çıkarılmış sermayeye sahip olan şirketin yüzde 74,08'i doğrudan Hüseyin Çevik'e ait. Ancak asıl çarpıcı olan, Çevik’in elinde bulundurduğu "A grubu imtiyazlı paylar" sayesinde şirketteki oy hakkı oranının yüzde 90,28 olmasıdır. TALANA DEVLET TEŞVİKİ Şirket aynı zamanda devletin kasasından da milyonlarca liralık destek alıyor. Sadece Sarıalan projesi için yaklaşık 2,29 milyar TL, Yenipazar projesi için ise 2,34 milyar TL tutarında yatırım teşvik belgeleri onaylanmış durumda. Halkın vergileriyle maden şirketlerinin doğayı yok etme süreçleri finanse ediliyor.   46 BİN HEKTARLIK KUŞATMA: SADECE ÇANAKKALE DEĞİL! Şirketin portföyü, Türkiye’nin ekolojik geleceği için adeta bir yıkım haritası niteliğinde. CVK Madencilik ve bağlı ortaklıkları toplamda 27 adet ruhsat sahasına ve 46 bin 567 hektar (yaklaşık 65 bin futbol sahası büyüklüğünde) ruhsat alanına sahip:   * Yozgat (Yenipazar Projesi): 9 bin 239 hektarlık devasa alanda altın, gümüş ve bakır sömürüsü planlanıyor. Bu sahada toplam altın eşleniği 3,46 milyon ons olarak hesaplanmış ve Yenipazar projesi için yaklaşık 2,34 milyar TL'lik yatırım teşviki alınmış.   * Balıkesir (Sarıalan Projesi): Bin 562 hektarlık alanda altın üretimi için geri sayım başladı. Şirket, ÇED Olumlu kararının bir kısmının mahkemece iptal edilmesine rağmen ocak kazılarına devam ediyor. Ayrıca Balıkesir-İvrindi'de Demir Export’tan 18,5 milyon dolara yeni bir ruhsat sahası satın alarak çalışmalarını genişletti. * İzmir (Bayındır) ve Bursa (Harmancık): Kurşun, çinko ve krom ocaklarıyla Ege ve Marmara’nın toprakları sömürülmeye devam ediyor.   KAZ DAĞLARINDAN LÂPSEKİ’YE 54 PROJE YOLDA   Çanakkale’de Kaz Dağlarından Lâpseki’ye kadar ÇED süreci devam eden 54 adet maden projesi bulunuyor. Bu alanların toplam büyüklüğü yaklaşık 5 bin 577 futbol sahası genişliğindeki alana denk geliyor. Çanakkale, son yıllarda artan maden ruhsat ihaleleri ve doğrudan satışlarla büyük bir çevre baskısı altına girmiş durumda. Polen Ekoloji Kolektifinin yayımladığı verilere göre; kent genelinde şu anda çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) süreci devam eden 54 adet maden projesi bulunuyor. Hem ihale yoluyla hem de ihalesiz “Adrese teslim” satışlarla binlerce hektarlık alan maden şirketlerine tahsis ediliyor.   Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG), 2023 yılının başından günümüze kadar Çanakkale genelinde yürüttüğü maden ihaleleriyle büyük bir alanı ruhsatlandırdı. Toplam 4 adet ruhsat alanı tek bir maden şirketine satılırken, bu alanların toplam büyüklüğü 3 bin 982 hektara ulaştı. Bu rakam, yaklaşık 5 bin 577 futbol sahası genişliğinde bir doğa parçasının madencilik faaliyetlerine açılması anlamına geliyor. Bölgedeki toplam ihale süreci incelendiğinde ise 5 bin 151 hektarlık devasa bir alanın maden ruhsatları için masada olduğu görülüyor.   ADRESE TESLİM MADEN RUHSATLARI: CENGİZ, KOÇ VE ECZACIBAŞI Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bağlı Taşınmaz Komisyonu, 2022 başından 2025 sonuna kadar olan süreçte Çanakkale’de henüz çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) süreci bile başlatılmamış 86 adet ruhsat sahasını ihalesiz olarak şirketlere devretti. Şirketlerin talepleri doğrultusunda gerçekleşen bu satışlarda özellikle altın madeni projeleri ön plana çıkıyor. Toplam 13 adet kompleks altın madeni ruhsatının içinde Cengiz Holdinge ait Truva Bakır Maden 6, Eczacıbaşı Holdingin Esan Eczacıbaşı 1 ve Koç Holdingin Demir Export’u 1 ruhsatla dikkat çeken isimler arasında yer alıyor. İhalesiz, adrese teslim yöntemle satılan sahaların dökümü şöyle: 13 Adet kompleks altın madeni, 11 adet linyit kömürü ocağı, 8 adet kalker ocağı, 7 adet mermer ocağı, 4 adet bakır madeni.   FELAKETE DAVETİYE! Çanakkale ilinin tamamının birinci derece fay hattı üzerinde bulunması, maden işletmeleri ve özellikle atık su barajları için büyük bir güvenlik riski oluşturuyor. Bölgede devam eden 54 maden projesinin büyük bir kısmı kurşun, çinko, bakır ve altın gibi ağır metal madenciliğini kapsıyor. Koza Altın’ın merkez ilçedeki projesi ve Tümad’ın kapasite artırımı gibi kritik dosyalar için verilen “ÇED olumlu” kararları, yaşanabilecek bir çevre felaketine davetiye olarak değerlendiriliyor. Bölgede bulunan çevre ve meslek örgütleri, yıllardır kuraklık endişesi taşıyan, geçtiğimiz yaz merkeze bağlı köylere kuraklık nedeniyle tankerlerle su taşınan Çanakkale’de aşırı su tüketen, siyanür kullanımı içeren ve ekosistemde geri dönüşü olmayan hasarlar bırakan bu faaliyetlere karşı suyun korunması için başta yerel yönetimler olmak üzere tüm yurttaşlara büyük bir sorumluluk düştüğünü dile getiriyorlar.