Kadının Adı Var Kendi Yok!

5 Aralık Türk Kadınına seçme ve seçilme hakkı verilişinin yıldönümü. Ak Parti MHP ve CHP açıklamalar geldi. Açıklamalarda mangalda kül bırakmayan partiler icraatta sınıfta kaldı. Çanakkale Cumhuriyet tarihinde bir tek kadın Milletvekili olarak Ankara’ya gönderebildi.

Her yıl 5 Aralık günü Türk kadının seçme ve seçilme hakkı çeşitli açıklamalarla kutlanıyor. Ancak, Çanakkale’de kadının adı açıklamalardan öteye gidemiyor. Atatürk’ün önerisi ile Türk Kadınına 5 Aralık 1934’te Milletvekili Seçme ve Seçilme Hakkı tanıyan yasa TBMM’de kabul edilmişti. 81 yıldır Çanakkale 1 tek kadın Milletvekilini TBMM’ne gönderebildi.   Çanakkale’nin Tek Kadın Milletvekili: Zekiye Gülsen   1969 yılında yapılan seçimlerde Çanakkale’den milletvekili seçilen Zekiye Gülsen, bir ilkti. 1973 seçimlerinde de tekrar Çanakkale’den milletvekili seçilerek Meclis’teki çalışmalarını sürdürdü. Gülsen’in bu görevi 1977 yılına kadar devam etti. Cumhuriyet tarihinde bugüne kadar başka bir kadın Çanakkale’den milletvekili seçilemedi.   Seçimler ve Kadın Adaylar   5 Aralık 1934 tarihinde kadınlara seçme seçilme hakkı verilmesinden kısa bir süre sonra 1935 yılı seçimlerine başlandı. 8 Şubat 1935 Cuma günü başlayan seçimlerde halk önce ikinci seçmenleri belirledi ve bunlar da sonra milletvekillerini seçtiler. Kadınların da oy verdiği ilk seçimde Çanakkale’den; Mehmet Şükrü Yaşin, Ziya Gevher Etili, Ahmet Cevat Emre, Hilmi Ergeneli ve Doktor Mustafa Bengisu milletvekili oldular. Ve kadınların katıldığı ilk seçimlerde Çanakkale’den hiç kadın aday yoktu. Bu durum 1950 seçimlerine kadar devam etti. 14 Mayıs 1950 seçimlerinde ilk kez Çanakkale’den kadınlar da milletvekili adayı oldular. Bu seçimlerde Cumhuriyet Halk Partisi’nden milletvekili aday adayı olarak Amerika’da bulunan Nezahat Şavran başvuruda bulundu. Ancak Şavran milletvekili adayı olarak gösterilmedi. 14 Mayıs 1950 seçimlerinde Demokrat Parti de Çanakkale’den kadın aday göstermedi. Bu seçimlerde tek kadın milletvekili adayı Şükrüye Yener’di. Şükrüye Yener ise ancak bağımsız aday olarak seçimlere katılabildi. Uzun yıllar ebe olarak çalışmış olan Şükrüye Yener seçimlerde başarı gösteremedi.   Çanakkale’nin İlk ve Tek Kadın Milletvekili   Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne kadın milletvekili olarak seçilmek 27 Mayıs 1960 İhtilali’nden sonra Öğretmen Zekiye Gülsen’e nasip oldu.  27 Mayıs İhtilali sonrasındaki yaşananlar Zekiye Gülsen’i politikaya sürükledi. Askeri idaresinin gölgesinde 1961 seçimleri yapıldı. Zekiye Gülsen, 1969 seçimlerinde Adalet Partisi’nden milletvekili adayı oldu ve Meclise girdi. Partisi ikinci kez iktidara geldi ancak 12 Mart 1971 Muhtırası ile Başbakan Süleyman Demirel istifa etmek zorunda kaldı. Tarafsız Başbakanların idaresinde yaklaşık iki yıl idare edilen Türkiye’de 1973 yılında tekrar seçim dönemine girildi. 1973 yılında yapılan seçimlerde de milletvekili adayı olan Zekiye Gülsen, ikinci kez Çanakkale’den kadın milletvekili olarak TBMM’de görev aldı. Politik yaşamı 1977 yılında sona erdi. Çanakkale’nin bugüne kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki tek kadın milletvekili Zekiye Gülsen 20 Temmuz 2013 tarihinde yaşama veda etti.   CHP’den 5 Aralık 2015 Açıklaması Var Ama Kadın Sözde Var…   CHP Çanakkale İl Kadın Kolları Başkanı Emine Kardelen yaptığı açıklamada, “Türkiye Cumhuriyetinin temelinde Türk kadının tarif edilemez emeği vardır. Milli mücadelede Türk kadını, vatanı uğruna hayatlarını hiçe sayarak yaptığı fedakârlıklarla destanlar yazmıştır. 17.02.1926 da medeni kanun ile 03.04.1930 da Belediye seçimleri ve 5 Aralık 1934 te Milletvekili Seçme ve Seçilme Hakkı tanınmasıyla kadınlarla ilgili olarak yenilikler, devrimler arka arkaya gerçekleştirilmiştir. Kazanımlarını elinden alınmasına izin vermeyecek olan kadınlarımızla, analarımızla mücadelemize devam edeceğiz. Hiçbir ideolojinin, hiçbir düşüncenin, hiçbir inancın kadını ezmesine ve TBMM tarafından kendisine verilen hakların elinden alınmasına izin vermeyeceğiz. Ülkemizin geleceği için Çağdaş Laik ve Demokratik Cumhuriyetimize sahip çıkarak, Türk Kadınlarının layık oldukları yere gelmesi için, Cumhuriyet Halk Partisi olarak seçme hakkı olan kadınlarımıza seçilmeleri ve yönetmeleri için mücadelemizi devam ettireceğiz. Bu vesile ile Türk Kadınına Seçme ve Seçilme Hakkı tanınmasının 81. yılını kutlar, saygılar sunarım” dedi.   AK Parti’den Kutlu Olsun Mesajı Var, Seçilecek Yerden Kadın Aday Yok!   AK Parti Çanakkale İl Başkanı Av. Erdener Can, Kadın hakları günü ile ilgili basın açıklaması yaptı. AK Parti İl Başkanı Can, açıklamasında, kadın hakları ve kadınların eşitliği konusuna değindi. İl Başkanı Can açıklamasında şöyle dedi:  “Ülkemizde kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınan yasa 1934 yılında çıkarılmış ve kadınlara hakları birçok ülkeden, Medeni Kanunumuzu aldığımız İsviçre’den daha önce verilmiştir.  Bu tarihten itibaren kadınlarımız her türlü sosyal, kültürel, ekonomik ve siyasal haklara sahip bireyler olarak yasalar önünde erkek vatandaşlarımızla eşit duruma gelmiştir. 1914- 1936 yılları arasında aralarında ABD (1920), Büyük Britanya (1918 ve 1928), Sovyetler Birliği (1917), Birmanya (Bugünkü Mynmar; 1922), Ekvator (1929) yıllarında Türkiye’de ise 1934 yılında olmak üzere toplam 28 ülkede kadınlar ulusal genel seçimlerde oy kullanma hakkını elde etmişlerdir. 2. Dünya Savaşı’ndan hemen sonra (1945)Fransa, İtalya, Romanya, Yugoslavya ve Çin’de de bu haklar kadınlara tanınmıştır. 1945 yılından sonra 20 yıl içinde kadınların oy kullanabildiği ülke sayısı 100’ü aştı. Medeni Kanunumuzu aldığımız İsviçre’de ise ancak 1971 yılında kadınlara o da federal seçimlerde ve çoğu kanton seçiminde oy kullanma hakkı tanınmıştır. 1973’de Suriye, 1976’da Liechtenstein’da kadınlara bu hak tanındı.  Teşkilat- ı Esasiye’nin 10 ve 11. Maddelerinde yapılan düzenlemeyle 22 yaşını bitiren her Türk kadınına seçme ve 30 yaşını bitiren her kadına milletvekili seçilme hakkı verildi. Karar, Türk kadınlar Birliği’nin 7 Aralık’ta Beyazıt Meydanında düzenlediği büyük bir mitingle kutlanmıştır. Kadınlara öncelikle yerel seçimlerde seçme hakkı ise 3 Nisan 1930 yılında ‘Belediyeler Kanunu’ ile verildi. 1934 yılında ise yapılan Anayasa değişikliği ile ilk genel seçimlerde kadınlar ilk kez oy kullandılar.  Bugün de kadınlarımız seçmen ve aday olarak katıldıkları yerel ve genel seçimlerde demokrasimize önemli katkılar vermeye devam etmektedirler. Partimizin 14 yıllık iktidarı süresince kadın üyelerimiz ve kadın seçmenlerimizin hem adaylıkları hem de seçmen olarak fedakar ve yoğun çalışmaları birinci parti olmamızı sağlayan en önemli etkeni oluşturmuşlardır. Kadınlarımıza her zaman müteşekkir olduğumuzu ifade etmek istiyor, günlerini en içten duygularımla kutluyorum.”