İnşaatta Balon Sönüyor: 2 Milyon Kişi İşsizlik Tehdidi Altında

Faizler artınca ipotekli konut satışları son 73 ayın dibini gördü. İnşaattan vazgeçmeyen hükümet patlayan konut satışlarına yama yapmaya çalışıyor. Türkiye’nin büyüyen balonu inşaat söndükçe ekonominin genelini aşağı sürüklüyor.

TÜİK, ocak ayı konut satış istatistiklerini yayımladı. Toplam konut satışları yüzde 24 azalan Türkiye’de yurttaşların banka kredisiyle aldığı ipotekli konut satışlarında sert düşüş dikkat çekti. Buna göre geçen yıl ocak ayında 28 bin 678 ipotekli konut satışı yapılırken bu sayı bu yıl ocak ayında tam yüzde 77 azalma ile 6 bin 537’ye geriledi. 2013 Ocak: 36 bin 581 2014 Ocak: 32 bin 46 2015 Ocak: 33 bin 178 2016 Ocak: 26 bin 584 2017 Ocak: 35 bin 993 2018 Ocak: 28 bin 678 2019 Ocak: 6 bin 537 İNŞAATTA 2 MİLYON KİŞİ İSTİHDAM EDİLİYOR AKP döneminde siyasal iktidarın kontrolüyle büyütülen inşaat balonu Türkiye’de uzun süre istihdamın da öncüsü oldu. 2005 yılında yaklaşık 1 milyon kişi inşaat sektöründe çalışırken bu sayı 2017 yılında 2 katına çıkarak 2 milyonun üzerine çıktı. Ancak konut satışlarının azalmasıyla daralan sektör yüzbinlerce çalışanı da işsizlik tehdidiyle yüz yüze getiriyor. 2017 yılının kasım ayında inşaat sektöründe çalışan kişi sayısı 2 milyon 168 bin iken 2018 yılının kasım ayında bu sayı 1 milyon 838 bine düştü. Böylece inşaat balonunun sönmeye başlamasıyla bir yılda 330 bin kişi ya işsiz kaldı ya da sektör değiştirdi. BALON GİBİ ŞİŞİRDİLER, ŞİMDİ SÖNMESİNİ İZLİYORLAR 2002 yılından bu yana küresel ölçekte faizlerin düşük olması Türkiye’de inşaat sektörüne yaradı. Çünkü tasarruf sahipleri paralarını faize yatırmak yerine gayrimenkul alımına yönelttiler, ayrıca ipotekli konut satışları düşük faizler sayesinde yıldan yıla arttı. Ancak 5 yıldır faizlerin artacağı uyarısını yapan Amerikan Merkez Bankası’na karşılık Türkiye’de bu konuda hiçbir önlem alınmadı. Müteahhitlerin AKP ile kurduğu organik ilişki inşaat sektörünü balon gibi şişirdi. Bugün ise faizlerin artması nedeniyle konut sektörü tasarruf sahibi için cazip olmaktan çıktı. FAİZE DÜŞMANLIK DİNİ DEĞİL MADDİ! Faizlerin artması yurttaşların konut talebini de azaltıyor. Çünkü konut kredisi çekmenin maliyeti artıyor. Ziraat Bankası’ndan 2019 yılında 300 bin TL tutarında kredi kullanmak için katlanılan aylık faiz oranı yüzde 1,68. Bu tutar düşük gibi görünse de bu krediyi çeken kişi, 10 yıl boyunca ayda 5 bin 830 lira taksit ödeyerek toplamda 701 bin 823 TL ödeme yapmış olacak. Piyasa faizlerini düşürerek inşaat balonunu sürdürmek isteyen AKP’yi bu durumda da kur riski tehdit ediyor. Çünkü cari açığını borçla kapatan Türkiye ekonomisi yurtiçine yabancı sermaye çekebilmek adına yüksek faizle borçlanmak zorunda kalıyor. Eğer faizler düşerse yabancı sermaye girişleri duruyor, dolar kuru yükseliyor. KONUTTA FİYARLARDA GERİLİYOR Öte yandan piyasa mekanizmasının kuralı gereği, satılamayan varlığın değeri düşüyor. Dün TÜİK ile eş zamanlı olarak Merkez Bankası konut fiyat endekslerini de açıkladı. Buna göre konut fiyatları reel olarak yüzde 12,3 oranında değer kaybetti.