ÇOMÜ-Dardanos Yerleşkesinde Çapa Atımına Dikkat!

Bugüne kadar Çanakkale Boğazı kıyılarında yapılan mercan resif konulu deniz araştırmalarında boğazın mercan dağılım haritaları çıkartılmış, türlerin taksonomileri ve ekolojik özelliklerinin irdelendiği makaleler yayımlanmıştır. IUCN tarafından bildirilen güncel raporlarda Çanakkale Boğazının birkaç bölgesinde koloni oluşturan mercanların yoğun dağılım gösterdiği ve bazı türlerin nesli tehlike altında olan canlılar listesine alındığı bildirilmiştir.

Deniz Teknolojileri Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi, proje yürütücüsü Yrd. Doç. Dr. Barış Özalp, bugüne kadar elde edilen verileri ve mercan projeleri çıktılarını paylaşmaktadır. Son zamanda yapılan araştırmalar boğaz kıyımızda sahip olduğumuz özel habitatların doğal iklimsel değişiklikler nedeniyle tahrip olduğunu bildirmiştir. Buna bir de insan baskısı yani çapa atım faaliyetleri eklendiğinde yapay sebepler nedeniyle türlerin ölmesi de oldukça vahim bir durum oluşturmaktadır. Çanakkale Boğazı'nda biyolojik çeşitliliğin yüksek olduğu birkaç alan bulunduğu belirtilir. Bu alanların çok azından nesli tehlike altında olan mercan türleri yaşam sürmektedir. Bu tür zenginliğinin sebeplerinin başında sert mercanların oluşturduğu kayalık yapının barınma ortamı özelliği göstermesi geliyor.   Özalp'in elde ettiği verilere göre Dardanos bölgesi mercanları yaşamsal sürdürülebilirliklerinde sorunlar mevcut. Alarm seviyesi geçilmiş durumda. "Sıcaklık artışları büyük bir sorun. Sıcaklık ve kirlilik nedeniyle olduğunu tahmin ettiğimiz diğer sorunlardan birisi de mercanlar üzerindeki yayılımcı alglerin oranının artması. Caulerpa racemosa ve şu an yayın sürecinde olan bazı alglerin mercanların üzerini kapatarak fotosentez aktivitelerini engellemesi ve ölümlerine sebep olması yetmezmiş gibi, bizler de türler üzerine çapa atıyoruz. Dardanos yerleşkesi bölgesinde çapa atmadan önce 2 kez değil 5 kez düşünmeniz gerekir. Koruma alanı şamandıra çevresinde kesinlikle çapa atılmamalıdır. Her ne amaçla olursa olsun !"   Özalp'e göre, 2008-2009 dönemi izleme çalışmalarında mercan canlılığı yüksek orandaydı. Şimdi özellikle nesli tehlike altında olan türü korumaya çalıştığımız ÇOMÜ-Dardanos yerleşkesi bölgesinde turuncu şamandıra çevresinde bazı alanlarda çapa atımı ve fanyalı ağların tahrip ettiği 14'ün üzerinde koloni tespit ettik. Bu nesli tehlike altında olan bir tür (IUCN endangered species). Bilinçsizce yapılan çapa atımı direk koloni ölümü meydana getiriyor. Şamandıra bölgesi korunması gereken bir alan. Zaten hassas ekosistemi korumak amacıyla sabitlemiştik bu şamandıraları ve balıkçıların da bu şamandıralara bağlanarak olta balıkçığı yapabileceğini ifade etmiştik. Atılan ağlar da kolonileri ters çevirerek ölümlerine sebep oluyor.   Gelecek günlerde yapılacak proje çalışmalarında, özellikle nesli tehlike altında olan mercan türlerinin yaşam sürdüğü bölgelerde turuncu koruma şamandıralarının sayısının arttırılması ve balıkçılara da fayda sağlanması hedeflenmektedir. Resmi çapa yasağı getirmenin çözüm olmadığı bildirilmekte, tekneli küçük ölçekli olta balıkçılığı yapanların vicdani sorumluluğu üzerine alması ve şamandıra bölgeleri çevresindeki faaliyetlerde yüksek hassasiyet göstermeleri beklenmektedir.