Su zirvesinin yayınlanmayan sonuç bildirisi yayınlıyoruz…. İşte yayın yasağına uğrayan raporu sakıncalı bulunan cümlesi "Atikhisar Barajı koruma alanı içinde kalan (orta ve uzun mesafeli koruma alanı da dahil olmak üzere) Madencilik ve enerji faaliyetlerinden kaynaklanması muhtemel sorunlara kalıcı çözüm önerisi getirilmesi, kısa vadede stratejik planlama yapılması, uzun dönemde madencilik ve enerji faaliyetlerine izin verilmemesi önem arz etmektedir"

Kuraklık ve daha birçok tehdide dikkat çekmek için Çanakkale’de 10-11 Nisan 2025 tarihlerinde Çanakkale Su Zirvesi 17 ismiyle etkinlik düzenlendi. Özellikle merkez ilçe başta olmak üzere Çanakkale’nin su kaynakları ve bu su kaynaklarını tehdit eden etkenler ele alındı. Düzenleyenler arasında Çanakkale Valiliği, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim İl Müdürlüğü, DSİ, Çanakkale Belediyesi, ÇOMÜ ve ÇASİAD yer alıyordu. Etkinliğin sponsorları ise dikkat çekiciydi.

9 AYDIR SONUÇ BİLDİRGESİ KAMUOYU İLE PAYLAŞILMIYOR

Akademisyenlerin ve uzmanların katıldığı Su Zirvesi’nde Atikhisar Barajı, gelecek yıllarda yaşanan kuraklık sorunları, kuraklığı önleyici tedbirler ve su kaynaklarının nasıl ve neyden korunması gerektiği gibi klonular ele alınmıştı. 9 ay geçen Çanakkale Su Zirvesi’nin ise sonuç bildirgesi bir türlü basılıp kamuoyu ile paylaşılmadı.

SU ZİRVESİ RAPORUNDA GİZLENEN NE?

Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek 9 aydan bu yana Su Zirvesi’nin sonuç raporunun kamuoyuna açıklanması gerektiğini, açıklanmamasının sebebi olarak ise Bakanlıkların kurumlarının raporda yer alan tespit ve önerilerinden kaynaklandığına dikkat çekiyor. Belediye Başkanı Muharrem Erkek, özellikle Tarım ve Orman İl Müdürlüğü yetkili ve uzmanlarının “Atikhisar Barajı’nın su koruma havzası içerisinde madencilik faaliyetlerinin kesinlikle yapılmaması ve buna izin verilmemesi” gerektiğini Su Zirvesi’nin rapor ve tutanaklarına kaydettirdiğini, maden firmalarının ise bunun bilinmesini istemediği için raporun açıklanmadığını iddia ediyordu.

“ATİKHİSAR BARAJI SU TOPLAMA HAVZASINDA 14 MADENCİLİK FAALİYETİ VAR”

Çanakkale’nin tek içme su kaynağı olan Atikhisar Barajı su toplama havzası içerisinde Su Zirvesi paneline katılan kurumların temsilcilerin tespitleri ve önerileri yer alıyor. Belediye Başkanı Muharrem Erkek’inde dikkat çektiği tespitler arasında şunlar yer alıyor; “Atikhisar Barajı havzasında madencilik faaliyetleri açısından değerlendirildiğinde genelde endüstriyel, metalik ve mermer grubu madenlerin bulunduğu 14 madencilik faaliyeti var. Bunların 4 tanesi Alın-Gümüş-Demir madenciliğidir. Açık İşletme yöntemi ile maden çıkartan/çıkartacak olan bu firmaların 5 tanesi faal, 6’sında faaliyet yok, 1 tanesi izin beklerken diğerlerinin ise ruhsat yenileme aşamasında olduğu belirtiliyor.

“ATİKHİSAR BARAJI HAVZASINDA ENDEMİK TÜR VE KORUMA ALTINDA CANLILAR VAR”

Kurumların raporlarında belirtildiğine göre Atikhisar Barajı su toplama havzası içerisinde endemik tür ve koruma altında olan bir yarasa türü olduğu belirtiliyor. Raporda şu ifadeler yer alıyor; “Alanda endemik olan endemik türler (Stachys cretica subps. Smyrnaea ve Verbascum hasbenlii (Aytaç ve H. Duman), Campanula Iyrata subsp. Iyrata, Diantus Iydus Boiss.), VU kategorisinde yarasa türleri bulunduğundan; söz konusu türlerin tespiti durumunda, ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşme hükümlerine uyulmasının bir zorunluluk olduğunun bilinmesi, özellikle doğal peyzajı bozacak herhangi bir çalışma yapılmaması, türün olması muhtemel taş ve kayalık alanlarda çalışma planlandığı takdirde bilgi verilmesi ve türlerin yaşam alanlarının korunmasının gerektiği firmalara bildirilerek, madencilik çalışmaları konusunda başvuru sahiplerinden Madencilik Faaliyetleri Değerlendirme Format Raporu hazırlamaları istenmektedir. Alanda madencilik faaliyetleri haricinde uzun mesafeli koruma alanında RES ve GES projeleri yer almaktadır.”

KORUMA PLANI VAR AMA YILLARDIR UYGULANMIYOR!

Su Zirvesi raporunda en dikkat çeken bölümlerden birisi de “2007-2008 yılları mülga İl Çevre ve Orman Müdürlüğü döneminde Atikhisar Baraj Havzası ile ilgili olarak bir koruma planı oluşturulup, bu planında aktif rol üstlenen kurumlar ve görevleri belirlenmesine rağmen, halihazırda var olan bu koruma planı hayata geçirilememiştir. Bunda en önemli eksiklik kurumlar arası koordinasyon ve eşgüdümün bulunmamasıdır. Bu nedenle kurumlar arası bahse konu koordinasyonun Valilik önderliğinde kurulması gerekmektedir” ifadeleri.

“KORUMA ALANINDA MADENCİLİK VE ENERJİ FAALİYETLERİNE İZİN VERİLMEMELİ”

Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek’in sıklıkla gündeme getirdiği ancak Su Zirvesi sonuç raporunun da kamuoyu ile paylaşılmaması iddiasının temelinde ise kamu kurumlarının Atikhisar Barajı su toplama ve koruma havzası içerisindeki madencilik faaliyetleri ile ilgili idi.

Su Zirvesi 17’nin sonuç raporunda Belediye Başkanı Muharrem Erkek’in iddiası ayrıntılı şekilde yer alıyor. Çanakkale’nin tek içme su kaynağı olan Atikhisar Barajı su toplama ve koruma havzasındaki madencilik faaliyetlerine kesinlikle izin verilmemesi gerektiği şu ifadeler ile anlatılıyor; “Atikhisar Barajı koruma alanı içinde kalan (orta ve uzun mesafeli koruma alanı da dahil olmak üzere) Madencilik ve enerji faaliyetlerinden kaynaklanması muhtemel sorunlara kalıcı çözüm önerisi getirilmesi, kısa vadede stratejik planlama yapılması, uzun dönemde madencilik ve enerji faaliyetlerine izin verilmemesi önem arz etmektedir.”

“HİÇ BİR MADENCİLİK FAALİYETİNE İZİN VERİLMEMELİ”

Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek’in dikkat çektiği konu raporun ayrıca öneriler kısmında da detaylıca yer alıyor. Çanakkale Su Zirvesi 17’nin sonuç bildirgesinde öneriler kısmında ise metalik madencilik ile ilgili olarak “Orta mesafeli koruma alanı +3 km içerisinde hiçbir sanayi tesisine izin verilmemesi. Müktesep haklar korunması kaydıyla, Orta Mesafeli Koruma alanı içerisinde de hiçbir madencilik faaliyetine izin verilmemesi, asit kaya drenajı oluşturma potansiyeli bulunan metalik madenlere ise havzanın tamamında izin verilmemesi, Havza içerisinde bulunan sanayi, madencilik ve hayvancılık faaliyetlerinin düzenli olarak denetlenmeleri öneriliyor.

“KÖYLERDE EKOLOJİK TARIMA GEÇİLMELİ, ENDEMİK TÜRLER KORUNMALI”

Çanakkale Su Zirvesi 17’nin sonuç bildirgesinde kurum ve STK’ların önerileri arasında ise Atikhisar Barajı su toplama ve koruma havzası içerisindeki tüm köylerin kanalizasyon sistemlerinin oluşturulması, çöplerinin etkili bir şekilde toplanması, hafriyat depolama alanlarının oluşturulması, hayvancılık faaliyetlerinin denetlenmesi, barajda sular çekildiğinde yürütülen kaçak tarım faaliyetlerinde ilaç kullanımının engellenmesi, baraj bölgesindeki köylerde ekolojik tarıma geçilmesi, kritik tehlike altındaki endemik türler ve yabani hayvanların sürekli izlenmesi ve yaşam alanlarını koruyucu önlemler alınması öneriliyor.

SU KAYNAKLARININ KORUNMASI VE TASARRUFA DİKKAT ÇEKİLDİ!

Su Zirvesinin bir diğer önerileri ise şöyle; “Sucul ve karasal habitatların korunması ve bozulmuş alanların rehabilite edilmesi, gibi çeşitli faaliyetlerin hayata geçirilmesi, Uygun bir su paylaşım politikası oluşturulması, Su taleplerinin etkili yönetimi ve su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımının sağlanması, Modellerden ve tahminlerden yararlanarak havza bazlı erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi, Su tasarrufu önlemlerinin artırılması ile suyun verimli kullanımının sağlanması, Alternatif su kaynaklarının araştırılması, Yerel halkın su kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir kullanımı konusunda bilinçlendirilmesi Atikhisar Su Toplama Havzasının su kalitesi ve biyolojik çeşitliliğinin korunmasına yönelik önerilerdir.”